• 2

Slechts 19,3 procent van de drankverpakkingen komt in aanmerking voor statiegeld

In 2020 moet het aantal plastic flesjes in het zwerfafval met 70 procent zijn teruggedrongen en moet 90 procent van kleine plastic flessen gerecycled worden. Als deze doelen niet gehaald worden, dan wordt in het voorjaar van 2021 statiegeld ingevoerd op kleine plastic flesjes voor water en frisdrank. Uit onderzoek blijkt dat deze plastic flesjes slechts 19,3 procent van het totaal aantal rondzwervende drankverpakkingen vertegenwoordigen. Zelfs als deze statiegeldregeling er komt, zal dit zweer weinig effect hebben op het zwerfafval.

 

Zwerfinator deed 1000 kilometer onderzoek naar rondzwervende drankverpakkingen in 43 gemeenten in tal van verschillende omgevingen. Hij legde daarbij gegevens vast van 36.710 opgeraapte drankverpakkingen en concludeerde eerder al dat er nog geen enkele afname te bespeuren is in het aantal rondzwervende drankverpakkingen (lees artikel). Omdat staatssecretaris Van Veldhoven niet bereid is om de uitbreiding van statiegeld voor andere drankverpakkingen ook al wettelijk mogelijk te maken was het tijd om de verzamelde gegevens verder te onderzoeken.

“Read More”

  • 0

Nog geen afname plastic flesjes in zwerfafval

In 2020 moet het aantal plastic flesjes in het zwerfafval met 70 procent zijn teruggedrongen en moet 90 procent van kleine plastic flessen gerecycled worden. Als deze doelen niet gehaald worden, wordt in het voorjaar van 2021 statiegeld ingevoerd. Hoe staat met die vermindering van de plastic flesjes in het zwerfafval? Zwerfinator concludeert na 2,5 jaar en 1000 kilometer onderzoek: bedroevend slecht, er is geen vermindering van het aantal drankverpakkingen in het zwerfafval te zien. Daarnaast blijft het onbegrijpelijk dat blikjes niet worden meegenomen in deze afspraken die staatssecretaris Van Veldhoven maakte met het bedrijfsleven aangezien blikjes 2,7 keer zo veel op straat gevonden worden als plastic flesjes.

Geen vermindering

Zwerfinator deed in de afgelopen 2,5 jaar onderzoek naar drankverpakkingen in het zwerfafval over een afstand van 1000 kilometer. Van enige verbetering door allerlei acties en maatregelen om het aantal plastic flesjes op straat terug te dringen is nog niets te merken: het gemiddelde aantal per kilometer schommelt een beetje, maar blijft uiteindelijk hetzelfde. Zelfs in gebieden waar proeven worden gedaan met oranje bakken, posters, campagnes en opruimende winkeliers zoals in Rotterdam en Zaandam is geen verbetering te bespeuren. Sterker nog, tijdens onderzoeken in deze gemeenten lag het aantal gevonden drankverpakkingen per kilometer steeds ruim boven het gemiddelde van 36,7 per kilometer.

Gemiddeld aantal #zwerfie-drankverpakkingen per kilometer

62,7 procent blikjes

De plannen en afspraken die er nu liggen gaan alleen over plastic flesjes, blikjes vallen er buiten. Van de gevonden drankverpakkingen waren 23,1 procent plastic flesjes en 62,7 procent waren blikjes. Er liggen dus 2,7 keer zoveel blikjes als flesjes op straat. Technische beperkingen om ook blikjes mee te nemen in een retoursysteem met statiegeld zijn er niet, in landen als Duitsland en Noorwegen werkt dit al prima. Een tactiek om zeventig procent minder flesjes op straat te laten belanden kan zijn om meer blikjes en minder flesjes in de schappen te leggen, maar ook door over te gaan door alternatieven zoals aluminium flesjes of plastic blikjes. Die liggen nu hier en daar al in de schappen en worden ook al op straat gevonden. Het is ook zeer goed denkbaar dat de consument na invoering van statiegeld op plastic flesjes eerder kiest voor blikjes of andere alternatieven, simpelweg doordat deze goedkoper zijn bij aanschaf omdat hier geen statiegeld voor betaald hoeft te worden.

Verhouding soorten #zwerfie-drankverpakkingen

Rapport over het onderzoek

Het rapport over de 1000 kilometer onderzoek naar drankverpakking is te downloaden via deze link: http://bit.ly/OnderzoekDrankverpakkingen

Hierin zijn verschillende overzichten te vinden. Hieronder een korte puntsgewijze samenvatting hiervan.

• Gemiddeld liggen er 36,7 drankverpakkingen per kilometer op straat
• 62,7 procent hiervan zijn blikjes, 23,1 procent zijn plastic flesjes
• 53,2 procent van de drankverpakkingen bevatten energiedrank en bier
• 75,4 procent van de blikjes bevatten energiedrank en bier
• 41,2 procent van de plastic flesjes zijn waterflesjes
• 5 merken (Red Bull, Heineken, Slammers Coca Cola en Amstel) zorgen voor 55,2 procent van de drankverpakkingen
• Alleen al de huismerken van supermarkten Lidl, Albert Heijn en Aldi zorgen ervoor dat ze in de top 10 van de grootste leveranciers van drankverpakkingen in het zwerfafval staan. Welk deel van de andere merken via deze kanalen worden verkocht is niet te zeggen. Wel is te zeggen dat Albert Heijn de grootste tegenstander van statiegeld is en dat Aldi en Lidl hier positiever tegenover staan.

Hieronder nog een aantal lijstjes en grafieken, het totale rapport is te lezen via http://bit.ly/OnderzoekDrankverpakkingen

Top 10 leveranciers #zwerfie-drankverpakkingen

Verhouding merken #zwerfie-drankverpakkingen

Verhouding inhoud #zwerfie-drankverpakkingen


  • 2

Antaflu: Het meest gemeten snoepje van Nederland

Op 16 juni 2017 startte de Zwerfinator met Het grote Anta Flu Litterati Experiment. Hij vroeg aan mensen om plastic wikkels van het merk Anta Flu van straat op te rapen, er een foto van te maken met de App Litterati en hier de tag #Antaflu aan toe te voegen.

Het experiment had een aantal doelen.

* Het verzamelen van data om daarmee in overleg te treden met de producent om een andere (biologisch afbreekbare) verpakking te gaan gebruiken dan de plastic wikkels die worden gebruikt.
* Laten zien hoe we met z’n alleen veel zwerfafval kunnen oprapen door af en toe één stukje op te rapen.
* Laten zien dat zwerfafval overal ligt en niet alleen rondom scholen, winkelcentra et cetera en dat oplossingen dus ook overal moeten werken, niet alleen in kleine gebieden waar nu vaak de focus op ligt.

De redenen om voor Anta Flu te kiezen waren de volgende:

* Uit analyse van de gegevens die verzameld werden tijdens de 1-100-200 #zwerfie-challenge eind 2016 bleek dat Anta Flu één van de meest gevonden merken was. Het is dus een goed identificeerbaar stukje zwerfafval dat veel voorkomt.
* Doordat de wikkels klein zijn, zijn ze makkelijk op te rapen en mee te nemen, ook gewoon tussendoor en niet alleen tijdens het zwerfafvalrapen. Geen grijper en vuilniszak voor nodig dus.
* Het is een snoepje dat niet alleen maar door jongeren wordt gebruikt, maar juist ook veel door ouderen die daarbij bewust of onbewust de wikkels achterlaten op straat.
* Anta Flu betreft een soort zwerfafval dat vaak ook per ongeluk ontstaat, doordat het uit een broek- of jaszak valt, het wegwaait of men het simpelweg ongewild en/of ongemerkt kwijtraakt na het uitpakken van het snoepje. Het overkomt zelfs de Zwerfinator, hij verliest de opgeraapte wikkels bijvoorbeeld wel eens uit zijn broekzak als hij zijn portemonnee of zijn sleutels pakt. Dit valt moeilijk te voorkomen en daarom kunnen we dus maar beter zorgen dat de verpakking minder schadelijk is voor het milieu.
* Volgens de info op de website van Anta Flu is het een oeroud snoepje, dat al ver voor de uitvinding van het verpakkingsplastic zoals we dat tegenwoordig gebruiken gemaakt werd. Je zou er dus van uit mogen gaan dat de producent al ervaring heeft met andere soorten verpakkingen dan die van plastic.

Uiteindelijk leverde dit experiment tot nu toe 16.164 opgeraapte en geregistreerde wikkels op. Hierdoor staat dit merk op nummer 3 van de meest gevonden merken wereldwijd in Litterati, vlak achter grote merken als McDonald’s en Marlboro, maar nog voor bijvoorbeeld Red Bull, Heineken en Coca Cola. Dit kleine oer-Hollandse snoepje is daarom een serieuze speler op de wereldmarkt geworden. Internationaal gezien een vertekend beeld, maar op Nederlandse grondgebied absoluut niet, Ook tijdens de recente World Cleanup Day, waarbij de Plastic Soup Foundation mensen opriep om hun opgeraapte zwerfafval vast te leggen met Litterati, eindigde dit merk op nummer 6 in het lijstje van meest gevonden merken.

In dit rapport staan de resultaten van dit experiment, alsmede een aantal lijstjes en overzichten uit het rapport “Zwerfinator ontleedt zwerfafval. Een bloemlezing van de resultaten van 2 jaar zwerfafvalonderzoek met Litterati”.

RESULTATEN HET GROTE ANTA FLU LITTERATI EXPERIMENT

16.164 geregistreerde wikkels

Tussen 16 juni 2017 en 25 september 2018 werden er in totaal 16.164 Anta Flu-wikkels opgeraapt en daarna geregistreerd met Litterati. Hoeveel Anta Flu-wikkels er in die periode in totaal van straat zijn geraapt door vrijwillige zwerfafvalrapers en professionele schoonmakers die dit niet registreren valt niet te becijferen, maar zal ongetwijfeld een grote veelvoud hiervan zijn.

Deze periode betreft 466 dagen, derhalve werden er 34,7 wikkels per dag vastgelegd met Litterati.

In totaal deden 262 mensen mee aan het experiment, die gemiddeld per persoon dus 61,7 wikkels opraapten en registreerden gedurende dit experiment

Verspreiding over het jaar

Anta Flu is een keelsnoepje waarvan verwacht kan worden dat het in de herfst en winter vaker wordt gebruikt en in die periode dus ook vaker gevonden zal worden. Dit wordt bevestigd door het overzicht van de aantallen per maand. Het is echter niet zo dat er in de zomermaanden bijna geen Anta Flu’s worden gevonden op straat. Het snoepje wordt het hele jaar door gegeten, daarnaast is de wikkel van plastic gemaakt, die vergaat niet in de natuur en het kan zijn dat een wikkel pas vele maanden later wordt opgeraapt. Er is een duidelijke trend te zien in de grafiek, maar is geen seizoensgebonden zwerfafval te noemen,

Antaflu op de kaart

Anta Flu-wikkels worden overal gevonden. Veel op en langs stoepen en straten, maar ook in de natuur op de meest afgelegen plekken. Zo werden de wikkels van dit typisch Nederlandse snoepje zelfs gevonden in Portugal, Duitsland, België, Oostenrijk en zelfs midden in de Zweedse bossen. Niet alleen de mens, maar ook zeker de wind verspreidt de wikkels doordat deze zo licht zijn. Hierdoor heeft ook het een grote kans in het water terecht te komen, waar ze vervolgens maar zeer zelden weer spontaan uit verdwijnen.

Hieronder een kaart van de verspreiding van de gevonden wikkels over Nederland. Voor het experiment is geen evenwichtig en wetenschappelijke populatie aan deelnemers geselecteerd, iedereen die wilde mocht gewoon meedoen. Dat er in bepaalde gebieden heel veel en in andere gebieden heel weinig of geen Anta Flu-wikkels zijn vastgelegd, zegt vooral iets over hoeveel mensen er in een bepaalde omgeving meededen en hoe fanatiek deze waren. Wel kan er globaal een duidelijk verband worden gelegd tussen bevolkingsdichtheid en het aantal gevonden wikkels.

Een gedetailleerde versie van deze kaart is online te bekijken via Google Maps

Antaflu in verhouding tot ander zwerfafval

De onderstaande grafieken zijn overgenomen uit het rapport “Zwerfinator ontleedt zwerfafval. Een bloemlezing van de resultaten van 2 jaar zwerfafvalonderzoek met Litterati”.

Dit rapport beschrijft de resultaten van 2 jaar zwerfafvalonderzoek waarbij over een afstand van 338,6 kilometer in totaal 88350 stuks zwerfafval werden opgeraapt en vastgelegd.

De weergegeven overzichten geven alleen de aantallen weer en zeggen derhalve niets over volume en gewicht. De soort zwerfafval waar Anta Flu-wikkels onder vallen zijn groot in aantal, maar licht in gewicht en ook in volume, zeker als we dit afzetten tegen bijvoorbeeld drankverpakkingen, die minder talrijk zijn, maar in gewicht en volume ongeveer de helft van al het zwerfafval vertegenwoordigen.

In de overzichten ontbreken de sigarettenfilters, één van de meest voorkomende soorten zwerfafval. Deze worden niet in alle onderzoeken van de Zwerfinator meegenomen en hierover kan de Zwerfinator dus geen representatieve cijfers tonen. In de onderzoeken waarbij wel de filters zijn meegenomen vertegenwoordigden ze in aantallen 35 procent van de gevonden stukken zwerfafval en in gewicht 3,4 procent.

In de overzichten is goed te zien dat plastic wikkels de meest gevonden soort verpakkingen op straat zijn en dat snoepen het consumptiegedrag is dat het grootste aantal stukken zwerfafval oplevert. Waarbij benadrukt mag worden dat indien sigarettenfilters worden meegeteld de wikkels hoogstwaarschijnlijk op een tweede plaats eindigen.

Bij het overzicht van de meest gevonden merken staat Anta Flu op nummer 7 en Pervasco, – het bedrijf dat de snoepjes maakt – staat op nummer 9 van de producerende en/of leverende bedrijven. Pervasco maakt niet alleen Anta Flu, maar ook snoepjes als Napoleon, Dr.Tom’s en Lemco waarvan de wikkels ook als zwerfafval worden aangetroffen.

Als we kijken naar het plastic zwerfafval, dan eindigt Anta Flu op plaats twee van meest gevonden merken en Pervasco zelfs op nummer 1 in de lijst van leveranciers.

MEEST GEVONDEN ZWERFAFVAL SOORT EN GRONDSTOF

ZWERFAFVAL NAAR GEBRUIK, TYPE, INHOUD

TOP 20 MERKEN ZWERFAFVAL

TOP 20 LEVERANCIERS ZWERFAFVAL MET MERK

TOP 20 MERKEN PLASTIC ZWERFAFVAL

TOP 20 LEVERANCIERS PLASTIC ZWERFAFVAL MET MERK


  • 17

Tientje van Stientje

De actie “Tientje van Stientje” is een protest tegen de plannen van staatssecretaris Stientje van Veldhoven om de uitbreiding van statiegeld uit- en daardoor mogelijk zelfs af te stellen. Mensen kunnen de tijd die ze besteden aan het vrijwillig rapen van zwerfafval doorgeven en wij maken een factuur voor tien euro per uur voor de staatssecretaris.

“Read More”

  • 0
Plastic rietjes versus de rest van het zwerfafval

Het afschaffen van plastic rietjes helpt nauwelijks

Een aantal grote bedrijven heeft beloofd te stoppen met het verstrekken van plastic rietjes. Hoe effectief is dit in de strijd tegen zwerfafval en plastic soep? Zwerfinator deed een analyse van ruim 300 kilometer zwerfafvalonderzoek en concludeert: een prachtige kleine stap, maar geen reden om te juichen, want één zwaluw maakt nog geen zomer.

“Read More”

  • 0

Film Plastic Soup Surfer in Filmhuis Purmerend

Aanstaande zondag 4 maart wordt de film “From Source To Sea” vertoond in het filmhuis in Purmerend. Deze film gaat over de tocht van 1200 kilometer die de Plastic Soup Surfer (Merijn Tinga) maakte over de Rijn, peddelend op een surfplank gemaakt van zwerfafval. Hiermee vraagt hij aandacht voor het probleem van plastic vervuiling en de rol en verantwoordelijkheid van producenten hierbij.

De toegang is gratis, reserveren kan via filmhuispurmerend.nl

“Read More”

  • 1

20.000 redenen voor statiegeld

Zwerfinator raapte in 14 maanden tijd tijdens 548,5 kilometer lopen 20.000 drankverpakkingen zonder statiegeld van straat. Zomaar wat leuke weetjes: 62,7 procent zijn blikjes, Coca Cola levert 65,8 procent van alle frisdrankverpakkingen, 42,7 procent van alle plastic flesjes zijn waterflesjes, de helft van alle drankverpakkingen wordt geleverd door slechts 5 bedrijven, 55 procent van de bierblikjes wordt geleverd door Heineken en 45 procent van alle energiedrankjes komt uit de stal van Red Bull. Deze weetjes zijn niet meer dan een uitvloeisel van een tweede rapport dat hij schreef om aan te tonen hoeveel drankverpakkingen er daadwerkelijk op straat liggen en waarmee hij de noodzaak van een goede meetmethode voor zwerfafval en een snelle uitbreiding van statiegeld naar kleine drankverpakkingen nog eens wil benadrukken.

Lees het rapport via deze link (pfd)

“Read More”

  • 5

Duizend redenen voor statiegeld

Duizend redenen voor statiegeld? Kun jij ze verzinnen? Is niet nodig, ze liggen gewoon voor het oprapen. En dat gaat de Zwerfinator doen op dinsdag 10 oktober, de dag van de duurzaamheid: Hij gaat in Amsterdam duizend drankverpakkingen van straat rapen en deze aan het eind van de dag op een bijzondere plek tentoonstellen. En dan willen jullie natuurlijk weten waar: nou gewoon daar waar heel veel duurzame hotemetoten bij elkaar komen ‘s avonds. Dat moet hint genoeg zijn. Gewoon omdat het kan. En omdat het moet.

“Read More”

  • 0

De Zwerfinator op de stip bij Koffietijd

De Zwerfinator ging met Vivian Slingerland van RTL Koffietijd in het Vondelpark op zoek naar zwerfafval. Het park leek schoon, maar al snel bleek dat er veel meer lag dan verwacht.

Dirk vertelde aan Vivian dat hij niet alleen zwerfafval raapt omdat hij graag in een schone buurt woont, maar dat hij het vooral doet omdat plastic zwerfafval veel schade aan de natuur toebrengt en dat het uiteindelijk zelfs via de voedselketen in ons eten terecht komt.

“Read More”

  • 0