Slechts 19,3 procent van de drankverpakkingen komt in aanmerking voor statiegeld

  • 2

Slechts 19,3 procent van de drankverpakkingen komt in aanmerking voor statiegeld

In 2020 moet het aantal plastic flesjes in het zwerfafval met 70 procent zijn teruggedrongen en moet 90 procent van kleine plastic flessen gerecycled worden. Als deze doelen niet gehaald worden, dan wordt in het voorjaar van 2021 statiegeld ingevoerd op kleine plastic flesjes voor water en frisdrank. Uit onderzoek blijkt dat deze plastic flesjes slechts 19,3 procent van het totaal aantal rondzwervende drankverpakkingen vertegenwoordigen. Zelfs als deze statiegeldregeling er komt, zal dit zweer weinig effect hebben op het zwerfafval.

 

Zwerfinator deed 1000 kilometer onderzoek naar rondzwervende drankverpakkingen in 43 gemeenten in tal van verschillende omgevingen. Hij legde daarbij gegevens vast van 36.710 opgeraapte drankverpakkingen en concludeerde eerder al dat er nog geen enkele afname te bespeuren is in het aantal rondzwervende drankverpakkingen (lees artikel). Omdat staatssecretaris Van Veldhoven niet bereid is om de uitbreiding van statiegeld voor andere drankverpakkingen ook al wettelijk mogelijk te maken was het tijd om de verzamelde gegevens verder te onderzoeken.

Onderzoek

Van de 36.710 opgeraapte en met Litterati geregistreerde drankverpakkingen waren er 8.478 plastic flesjes. Dit is 23,1 procent van het totaal. De aangekondigde wetgeving heeft het echter alleen over kleine plastic flesjes voor water en frisdrank. Dat betekent dat 1389 van de gevonden plastic flesjes niet in aanmerking komen voor statiegeld. Dan blijven er 7089 over. Van het totaal aan drankverpakkingen is dit slechts 19,3 procent. Voor 80,7 procent van de drankverpakkingen verandert er dus niets.

Door statiegeld op plastic flesjes als drukmiddel te gebruiken richting de industrie geeft de staatssecretaris aan dat weet dat statiegeld een goed werkend middel is tegen zwerfafval. Dat is namelijk in tal van landen al bewezen. Waarom ze voor de andere drankverpakkingen denkt te kunnen volstaan met slechts het zoveelste goedbedoelde actieplan is voor velen onbegrijpelijk en niet uit te leggen.

Blikjes en flesjes

Nu zijn in deze tellingen ook andere drankverpakkingen meegenomen, zoals drankkartons en drinkzakken, maar ook bijvoorbeeld glazen flessen, plastic blikjes en aluminium flesjes. De discussie gaat nu vooral over plastic flesjes en blikjes. Van de 36.710 drankverpakkingen waren 23.028 blikjes (62,7%) en 8.478 plastic flesjes (23,1%). Gezamenlijk betreft het derhalve 31.506 drankverpakkingen, 85,8% van het totaal aantal gevonden drankverpakkingen.

De aangekondigde wetgeving maakt statiegeld mogelijk op 7.089 van de 8.748 plastic flesjes. Ten opzichte van het totaal van 31.506 blikjes en plastic flesjes is dit 22,5 procent. Op 77,5 procent van de blikjes en flesjes zal met de huidige plannen geen statiegeld komen.

Statiegeldalliantie

Het is duidelijk dat staatssecretaris van Veldhoven geen gehoor geeft aan de wens van het overgrote deel van de bevolking en ook niet met die van de partijen die zijn aangesloten bij de statiegeldalliantie. Dat betreft inmiddels alle provincies, 97 procent van de gemeenten, 21 waterschappen en 190 Nederlandse bedrijven en organisaties. Ze kiest voor een slap plan dat weinig meer is dan windowdressing en greenwashing. Er wordt slechts geluisterd naar de lobby van de industrie en het plan wordt veel mooier voorgesteld dan het in werkelijkheid is.

Ontwijkverpakkingen

Zelfs als er statiegeld komt op plastic flesjes voor water en frisdrank zal er met de aangekondigde wetgeving nauwelijks een afname te bespeuren zijn van de drankverpakkingen in het zwerfafval. Het is daarbij zeer goed denkbaar dat er meer blikjes en minder flesjes in de schappen komen te liggen. Ook is het voorspelbaar dat consumenten in veel gevallen eerder zullen kiezen voor blikjes dan plastic flesjes omdat dit bij aanschaf goedkoper is. En tot slot is het mogelijk dat fabrikanten overgaan op alternatieve drankverpakkingen zoals aluminium flesjes, plastic blikjes en drankkartons. Deze bestaan al en worden ook al in het zwerfafval aangetroffen.

 

Alternatieve drankverpakkingen om statiegeld te ontwijken

 

Continue monitoring

Zwerfinator en andere zwerfafvalrapers zullen de drankverpakkingen in het zwerfafval continu blijven monitoren door ze vast te leggen met de app Litterati. Het beleid dat nu wordt gemaakt gaat uit van ontbrekende en onvolledige cijfers omtrent zwerfafval. Goed onderzoek vindt niet plaats. Dit wordt veelal gedaan door de industrie zelf of door overheden die slechts monitoren hoe de openbare ruimte eruit ziet en daarbij niet de daadwerkelijke hoeveelheid zwerfafval vastleggen of onderzoeken.

Plastic Avengers Manifest

Het verzamelen van gegevens over zwerfafval is één van de vijf pijlers van het Plastic Avengers Manifest dat in februari werd opgesteld door onafhankelijke strijders tegen plastic vervuiling en milieuorganisaties. Deze richt zich in tegenstelling tot het Plastic Pact van Staatssecretaris van Veldhoven op het écht tegengaan van plastic vervuiling. Het Plastic Pact gaat over weinig meer dan recycling, maar helaas kunnen ook verpakkingen van recyclebaar en gerecycled plastic gewoon zwerfafval worden en deze zijn net zo schadelijk voor de natuur als die van nieuw en/of niet recyclebaar plastic.

Blikjes

En nee, blikjes zijn niet van plastic. Alhoewel, er zijn blikjes met een plastic coating aan de binnenkant. Maar blikjes zijn wel bijvoorbeeld gevaarlijk voor ons vee. Jaarlijks lopen 12.000 duizenden koeien letsel op en sterven er zo’n 4000 door kapot gemaaide blikjes. (bron) Daarnaast zorgt statiegeld op blikjes en flesjes ervoor dat prullenbakken veel minder snel vol raken. Overvolle prullenbakken zijn ook een bron van zwerfafval en door statiegeld zullen gemeenten minder kosten hebben aan het legen van prullenbakken. Dit kost ook gewoon tijd en geld en die kunnen veel effectiever worden ingezet in de strijd tegen zwerfafval.

Uitnodiging

Door de aangekondigde maatregelen laat Staatssecretaris van Veldhoven blijken dat ze nog wel wat praktijkonderwijs kan gebruiken over zwerfafval. De uitnodiging van de Zwerfinator aan haar om eens met hem op pad te gaan om zwerfafval te rapen zodat ze kan zien wat er werkelijk aan de hand is blijft natuurlijk gewoon open staan.

 


About Author

Dirk Groot

Beroep: superheld - Vecht tegen: zwerfafval en Plastic Soep - Superkracht: kan in 1 seconde een #zwerfie rapen - Geeft gastlessen, lezingen en advies.

2 Comments

Michel de Bruijn

18 april 2019 at 3:09 pm

Wat zou de rem moeten zijn om op die zooi ook statiegeld te heffen, aluminium is nog wel de best recyclebare grondstof, in Duitsland staat er al € 0,25 statiegeld op een blikje, in Scandinavië is het één Kroon, te innen bij het verkooppunt of daar te doneren aan bijvoorbeeld het Rode Kruis. Voor dit soort bedragen wil ik wel de staat op gaan ( net als vele minima met mij ) om die rotzooi voor de weggooiers op te rapen! Bij de Aldi bij ons in het dorp is het onder de scholieren, ( degene wiens toekomst is ) de “sport” om grote verpakkingen, bijvoorbeeld Corn Flakes en pakken melk , karnemelk en yoghurt te jatten en achtereenvolgens buiten onaangeroerd in de plantsoenen te dumpen, vervuiling en voedselverspilling.

Gerri Weiland

18 april 2019 at 7:37 pm

vorige week een tas vol glas, nl. 13 bierflesjes bij AH ingeleverd, slechts 1 euro 30 statiegeld verdiend, als dat dubbeltje toch eens een kwartje zou worden….

Leave a Reply

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.