Straffen en opvoeden

  • 2

Straffen en opvoeden

“Straffen! Gewoon de mensen die zwerfafval veroorzaken straffen! Dat zal ze leren! Dan houden ze wel op!” Ik hoor het vaak. Ik ben niet tegen straffen. Als mensen worden betrapt op het opzettelijk laten vallen, weggooien of zelfs dumpen van afval op plekken in onze openbare ruimte: geef ze maar een prent. Ten slotte veroorzaken ze milieuschade, verpesten ze ons leefgenot en zorgen ze er ook nog eens voor dat er belastinggeld moet worden besteed aan het opruimen.

Omdat we in een rechtstaat leven kan dit alleen gebeuren bij een heterdaadje of als er een forensisch onderzoek heeft plaatsgevonden. Een gedumpte vuilniszak kun je openmaken en dan kun je aan de hand van bijvoorbeeld adressen op enveloppen achterhalen waar het vandaan komt. Kost allemaal tijd en dus geld, maar alles voor het goede doel. Geef ze maar een douw.


De pakkans is klein. Je kunt overal bordjes op gaan hangen dat het niet mag en vertellen hoe vreselijk hoog de boete is, maar als je niet tegelijkertijd zorgt dat de omgeving helemaal schoon is, dan schijnt dat juist weer averechts te werken. Dan wordt het een stoere vorm van rebellie om troep op straat te gooien. “Zag je mij dat even doen? F#ck the system! Ja man, ik ben echt geweldig stoer!”

Ik heb hierover gelezen, maar eigenlijk was dat niet nodig. Ik was zelf namelijk ook ooit zo. Ik was vroeger gewoon een puber. Best lang eigenlijk. Zo eentje die zichzelf te pas en te onpas moest bewijzen. Dus ik herken het. In mijn middelbare schooltijd had ik ernstig de behoefte om regelmatig uit de klas te worden gestuurd. Ik liet mij niet zomaar van alles aanleunen en zag in mijn bijdehante grote bek een ideale mogelijkheid om mijn positie op de apenrots te veroveren.

Ik mocht dus ook regelmatig nablijven, strafwerk maken en papier prikken op het schoolplein. Het laatste had mijn voorkeur. Niet omdat ik dat toen al zo graag deed, maar het was toch wel de beste manier om aan iedereen te laten zien dat ik geen zoetje was en bij de opstandelingen hoorde. Rebel without a cause.

Als ik dus hoor dat scholieren voor straf zwerfafval zouden moeten opruimen, dan kan ik dat niet uit mijn hoofd krijgen. In de criminele wereld is het voor bendeleden bijvoorbeeld een must om een tijd in de bak gezeten te hebben. Anders hoor je er niet echt bij. Het is geen straf meer dan, maar een manier om te laten zien wie je bent. Onder slechteriken staat zoiets gewoon goed op je CV om te laten zien dat je een echte boef bent.

Straffen. Het is een klein deel van de oplossing van het probleem dat zwerfafval heet. Het is zo lekker makkelijk om te roepen. Net als: “Opvoeden moeten ze!”. Heeft men ook helemaal gelijk in. Maar ook dat omvat veel meer dan het alleen maar roepen. Dat begint met het zelf goed voor te doen. Niet alleen door het niet op de grond te gooien, maar ook door zelf minder afval te veroorzaken, minder verpakkingen te kopen, beter te scheiden, beter te recyclen of nog beter: door veel beter te hergebruiken.

En de beste manier om kinderen op te voeden op dit vlak is zelf zwerfafval op gaan rapen. Kinderen doen niet wat je zegt. Ze doen wat je doet. Als ze zien dat jij zwerfafval opraapt – al is het maar één stukje per dag – zul je zien dat ze het vanzelf na gaan doen. Je hoeft ze niets te zeggen, hooguit af en toe tegenhouden als datgene wat ze willen oprapen te vies is. En ze zullen het totaal bizar en onbegrijpelijk vinden dat er mensen zijn die het op de grond gooien. En ze zullen je ook gaan vragen waarom we eigenlijk zoveel afval hebben.

Zwerfafval oprapen. Het is geen straf. Het is opvoeden.


2 Comments

Rene Rovekamp

10 juli 2016 at 9:07 pm

Dat ik trots op je ben! Mooi geschreven.

Doortje

11 juli 2016 at 2:09 am

Ik geloof dat je precies de vinger op de zere plek legt. Iedereen weet dat het niet mag, maar wat niet mag, wordt juist gedaan. Vooral door pubers, ze hóren namelijk zich af te zetten. Pas wanneer een puber weet waarom dat hij/zij geen troep op straat moet gooien zal de puber het gewoon doen. Net zoals ze onoverwinnnelijk zijn op de fiets in het donker zonder licht, met grote koptelefoon op en ogen op hun fion gericht de straat over stekende. Mag niet, maar juist daarom is het stoer. Hun hersenen zijn nog niet volgroeid (al zullen ze dit tegenspreken) empathie is pas rond het 20e levensjaar volledig ontwikkeld en ze zijn zich gewoon niet bewust van het leed dat ze veroorzaken. En dan heb je ook mensen waarbij het zich nooit zal ontwikkelen, ze zijn simpelweg alleen met zichzelf bezig. Maar je het gelijk… Zien doen is nadoen en ik begrijp er niets van wanneer ouders “Bah, laat liggen!” zeggen wanneer hun kindje iets willen oprapen omdat ze per ongeluk iets hebben laten vallen of zien liggen… Ikzelf grijp ook niet in gore smurrie en je kind mag wel aan een speeltoestel spelen waar miljarden meer bacteriën aan zitten?

Leave a Reply