Category Archives: News

  • 0
Project PakZooi

Doe mee met Project #PakZooi

Category:News,Onderzoek

Sinds vorig jaar zit er statiegeld op plastic flesjes voor water, limonade en frisdrank en volgend jaar komt er statiegeld op blikjes. Dat is heel mooi want dat werkt als een malle, maar zolang er geen statiegeld zit op alle drankverpakkingen zullen er bedrijven zijn die alternatieven zoeken om onder statiegeld uit te komen. We zien dat nu al gebeuren, plastic flesjes worden vervangen door drankkartons. Dus zien we die ook op straat. Die ontwikkeling willen we stoppen en daar kunnen jullie bij helpen.

#Hoedan?

Hoe we dat willen doen? Met Project #Pakzooi willen we zoveel mogelijk foto’s verzamelen van rondslingerende drankkartons van alle formaten. Dat kun je heel simpel doen met de gratis Plastic Avengers App. Dus zie je een drankkarton op straat, neem een foto met de App en wij doen de rest. Klik Klak Klaar. Met de verzamelde foto’s gaan we naar Den Haag om de politiek te overtuigen statiegeld uit te breiden naar alle drankverpakkingen, te beginnen naar de drankkartons.

Door deze manier van actie voeren hebben de Plastic Avengers het voor elkaar gekregen dat de plastic wikkels van Antaflu en Wilhelmina pepermunt nu van papier zijn, is het plastic grotendeels verdwenen uit vuurwerk (Operatie #Knetterbal) en verdwenen waterballonnetjes en plastic confetti uit de schappen van de meeste winkelketens (Operatie #spatplastic). De data van Zwerfinator speelde ook een grote rol in de besluitvorming die geleid heeft tot statiegeld op plastic flesjes en blikjes. Nu willen we met een overdosis aan bewijsmateriaal Den Haag overtuigen dat de statiegeldwet snel moet worden aangescherpt.

Het gaat niet alleen over zwerfafval

Drankkartons lijken heel milieuvriendelijk en de industrie wil ons ook laten geloven dat ze dat zijn. Maar het tegendeel is waar. Ze zijn gemaakt van meerdere materialen: Niet alleen is de binnenkant gemaakt van een dikke laag plastic en aluminium, ook de dop en de buitenlaag zijn van plastic. Plastic waar niets mee kan, wordt nooit gerecycled. Alleen het karton kan worden gedowncycled naar bijvoorbeeld toiletpapier. En de inzamelgraad is ook laag. Dit in tegenstelling tot plastic flesjes in een statiegeldsysteem die heel goed kunnen worden gerecycled. Je kunt er gewoon nieuwe flesjes van maken.

Het nieuwe drankkarton is gemaakt voor de to-go markt. Dus voor gebruik onderweg. Juist die leveren veel zwerfafval op en als ze wel in de openbare prullenbak belanden worden ze sowieso zelden gerecycled, dat gaat meestal gewoon als restafval de verbrandingsoven in.

Geen nieuwe strijd

Zwerfinator is al meer dan een jaar bezig met deze strijd, dit is gewoon de volgende stap. Of de volgende slag, zo u wilt. In juli 2021 schreef hij hierover al de column: In het pak genaaid. In Oktober besteedde Kassa aandacht aan de overstap naar drankkartons. Zwerfinator vertelde over de opkomst van de pakken en uit bestudering van de LCA van dit pak bleek dat het veel minder duurzaam was dan een plastic flesje in het statiegeldsysteem.

Als gevolg daarvan haalde Jumbo het drankkarton water van het huismerk uit de schappen en niet veel later kondigde Unilever aan te stoppen met het drankkarton B-Better water. In Augustus lanceerde Albert Heijn het merk “Sea Water” in drankkartons dat na hevige kritiek van Zwerfinator via social media zoveel opschudding veroorzaakte dat ze al na een week uit de schappen werden gehaald.

De strijd gaat door

Er zijn wel een paar pakken van de markt gehaald, maar er verschijnen ook steeds weer nieuwe. Jarenlang hebben Zwerfinator en de Plastic Soup Surfer en vele anderen gestreden voor statiegeld. Dat zit nu op de meeste flesjes en straks op blikjes, maar de strijd is nog niet klaar. Zo lang er mazen in de wet zitten zullen er slimme vissen doorheen zwemmen. Vooral de vissen die gek zijn op geld en zich niet bekommeren om de wereld. Dat willen we stoppen.

The battle continues: POWER TO THE PICKERS!

Voor meer info, zie deze vlog op youtube

En kijk de uitzending van EenVandaag over dit onderwerp terug via deze link.


  • 0
Het effect van statiegeld

76 procent minder plastic flesjes op straat door statiegeld

Category:News,Onderzoek Tags : 

Volgens het meest recente rapport van de Zwerfinator liggen er inmiddels 76 procent minder flesjes voor water, limonade en frisdrank op straat dan voor de uitbreiding van statiegeld. “Het gaat de goede kant op, maar er zitten nog veel verbeterpunten in het huidige systeem. Alleen als we deze aanpakken én als we statiegeld invoeren op alle plastic flesjes kunnen we een vermindering van negentig procent halen”.

Samenvatting rapport

  • Het aantal plastic flesjes met statiegeldplicht nam 76 procent af
  • Het aantal plastic flesjes zonder statiegeldplicht bleef gelijk
  • Het totaal aantal plastic flesjes nam 69 procent af
  • Het aantal blikjes nam 14 procent toe
  • De hoeveelheid overige drankverpakkingen bleef gelijk
  • Om 90 procent afname te realiseren is statiegeld op alle plastic flesjes nodig en moeten de huidige tekortkomingen worden opgelost.
Lees meer

Het rapport kunt u via deze link downloaden

Het onderzoek

Dirk Groot, ook bekend als de Zwerfinator, doet sinds 2016 gedetailleerd onderzoek naar zwerfafval. Hij doet dit op eigen initiatief, maar ook voor gemeenten en bedrijven die hij zo helpt hun zwerfafvalprobleem te doorgronden en te verminderen. Sinds 2017 doet hij daarnaast gestructureerd onderzoek naar drankverpakkingen. Hij raapte en registreerde hierbij 100.431 drankverpakkingen over een afstand van 2886,5 kilometer in 64 verschillende gemeenten. “Van Goes tot Groningen” voegt hij daar zelf graag aan toe. Zijn data wordt sinds 2019 ook meegenomen in rapportages van Rijkswaterstaat over dit onderwerp.

Gaten in statiegeldwet

De statiegeldwet schrijft voor dat er alleen statiegeld hoeft te worden geheven op plastic flesjes voor water, limonade en frisdrank. Van deze flesjes vond Zwerfinator in de eerste helft van 2022 76 procent minder dan voor de uitbreiding van statiegeld. Er hoeft geen statiegeld te worden geheven op plastic flesjes voor vruchtensap, zuivel en alcoholische dranken. De hoeveelheid hiervan van in het zwerfafval is ongeveer hetzelfde gebleven. De afname van de totale hoeveelheid plastic flesjes komt hierdoor uit op 69 procent.

Groot: “Ik kan nog positiever rekenen. Het aantal plastic flesjes zonder statiegeld op straat is zelfs 85 procent minder. Maar dat roept wat vraagtekens op. Laten we het maar bij 76 procent houden. Ik zie in elk geval dat het aantal flesjes op straat inmiddels al weer maanden stabiel is en er zit geen statiegeld op de meeste plastic flesjes die ik vind. Dit komt omdat het etiket is verdwenen, het oude of buitenlandse flesjes zijn of omdat de fabrikant of importeur de wet overtreedt door geen statiegeld te heffen. Of omdat ze buiten de statiegeldwet vallen natuurlijk.”

Hij vervolgt: “Als we een afname van 90 procent willen realiseren, dan moet er gewoon statiegeld komen op álle plastic flesjes. Als we zo door blijven gaan als nu zal dit niet gebeuren, hoeveel reclameposters je ook ophangt of reclamefilmpjes je ook maakt.”

Beschadigde flesjes en verdwenen etiketten

Sinds april houdt Dirk ook bij in welke vorm hij de flesjes aantreft. “De helft van de plastic flesjes was gedeukt, platgereden of kapotgemaaid. Beschadigde flesjes worden niet geaccepteerd door de meeste innamemachines en het varieert per supermarkt of ze alsnog handmatig worden ingenomen. Het is in elk geval bijna altijd gedoe.” Zo verzucht hij. “En voor de flesjes zonder etiket krijg je geen statiegeld, want er is geen bewijs dat er ooit statiegeld voor is betaald. Spa is daarbij de koploper, de papieren etiketten laten heel snel los, die worden lachend rijk van statiegeld: wel innemen, niet uitbetalen.”

Effect hiervan is volgens Dirk dat mensen beschadigde flesjes en flesjes zonder etiket niet zomaar oprapen voor het geld. “Want je krijgt krijg je er toch niets voor. Dat remt het effect van statiegeld. Dat wordt nog wat met de blikjes straks, want die vind ik nog veel vaker plat of beschadigd en waar je een flesje nog wel eens in model terug kan brengen, lukt dat met een blikje nooit”.

Statiegeld op blikjes en andere ontwikkelingen

Groot is benieuwd welk effect het statiegeld op blikjes volgend jaar zal hebben. Dit jaar zag hij nog een toename van 14 procent, maar hij verwacht een grote afname van de blikjes in het zwerfafval. Ook voorziet hij een verdere uitwijk naar andere drankverpakkingen. “Afgelopen jaar stapten verschillende fabrikanten over op kleine drankpakken vol slecht recyclebaar plastic die buiten de statiegeldregelingen en -plannen vallen. Dirk voert online campagne tegen deze verpakkingen en dit leidde er al toe dat Jumbo vorig jaar het eigen merk water in drankkartons uit de schappen haalde en recent stopte Albert Heijn met de verkoop van de pakken met ontzilt zeewater. “Maar er zijn nog genoeg andere merken die deze rotpakken gebruiken, Bar-le-duc en Earth Water bijvoorbeeld, en er verschijnen ook steeds weer nieuwe drankjes in deze rotpakken”.

Statiegeld op alle drankverpakkingen

Uiteindelijk stelt Groot dat op alle drankverpakkingen statiegeld moet worden geheven. “Want volgend jaar zullen we zo goed als zeker meer van die kleine glazen bierflesjes zonder statiegeld gaan vinden. Carlsberg komt er aan met zogenaamde papieren bierflessen en wie weet wat ze nog meer verzinnen. Drankkartons in de vorm van een blikje bestaan ook al lang en de kant-en-klare bekers zijn ook in opmars. Zolang de wet vol mazen zit zullen er gewiekste vissen doorheen zwemmen. Dat hebben ze altijd gedaan en zullen ze altijd blijven doen”.


Over de Zwerfinator

Dirk Groot – De Zwerfinator – raapt actief zwerfafval en probeert daar zoveel mogelijk lol bij te maken. Hij laat dit zien op Social Media, schrijft columns, geeft lezingen en gastlessen, is gespecialiseerd in zwerfafvalonderzoek en -analyse en adviseert op basis van zijn onderzoeken. Hij bedacht #zwerfie-bingo en #zwerfie-Hold’em, werd verkozen tot nummer 1 in de Duurzame 100 van Trouw in 2019, werd Waterlander van het jaar en ontving een Groen Lintje van GroenLinks.


Aan de onderzoeken van Zwerfinator wordt regelmatig aandacht besteed in landelijke en regionale media. Zijn Antaflu-Experiment leidde ertoe dat deze veel gevonden plastic snoepwikkel nu niet meer van plastic is, maar van papier. Samen met Plastic Soup Surfer Merijn Tinga voerde hij diverse campagnes zoals Operatie Knetterbal en Operatie Spatplastic waardoor veel winkelketens besloten geen letterlijk wegwerpplastic zoals vuurwerk met plastic, waterballonnen en plastic confetti meer te verkopen.

Contact

Dirk Groot

Email: info@zwerfinator.nl

Telefoon: 06-81503456