Category Archives: Nieuws

  • 0

Zwerfinator jaaroverzicht 2022

Category:Nieuws

Een Zwerfinator-jaaroverzicht maken. Het leek een goed idee. Leuk ook. Maar het viel nogal tegen. Er is namelijk zo ontzettend veel gebeurd, ik kreeg het niet echt uitputtend, compleet en toch leesbaar. Ik ben wel wat monnikenwerk gewend, maar het ging me boven de pet. Dat wordt nog wat als ik ooit nog eens een boek ga schrijven over de avonturen van De Zwerfinator. De titel is er wel al: “Activist in onderbroek”. Wat dat betekent houd ik nu nog even voor me.

Alleen al de opsomming van wat er gebeurde werd al snel een waslijst. Zo is er het drankkarton met ontzilt zeewater vol gefantaseerde duurzame claims dat door Albert Heijn na een week al uit de schappen werd gehaald na protest van Zwerfinator. Er is de papieren fles van HEMA die door Zwerfinator werd ontmanteld als een niet recyclebare plastic fles met een kartonnen hoes eromheen. HEMA noemde het daarna maar “Wijn in een kartonnen jasje” en het artikel verdween daarna geruisloos uit de schappen.

Ik voerde met de Plastic Soup Surfer een aantal campagnes. Met de #CupCount Campaign verzamelden we foto’s van wegwerpbekers, we analyseerden de data en bestudeerden de aankomende wetgeving. Conclusie: die aangekondigde wettelijke maatregelen gaan het probleem niet oplossen. Met Operation #Overload verzamelden we foto’s van overvolle prullenbakken om het echte probleem in beeld te brengen. Conclusie: we hebben gewoon te veel afval en ook dit probleem moet vooral bij de bron worden aangepakt. Check de mooie website en lees het rapport. Met de bekers kregen we direct veel media-aandacht, dat van die prullenbakken gaat wat trager, de materie is wat complexer, het moet nog landen, maar volgende week schrijft een grote krant erover.

De nieuwe campagne Project #Pakzooi, waarmee we de aandacht vestigen op het drankkarton, een wolf in schaapskleren, kreeg direct na de start veel aandacht in de media. De campagne loopt nog, maar heeft al vragen opgeleverd in de tweede kamer. We maakten begin dit jaar een vlog over het onzalige plan om blikjes met statiegeld in te nemen in onbemande dixi’s in de openbare ruimte. Het leidde tot zoveel weerstand dat het plan werd ingetrokken. Ik mocht er nog over vertellen in de tweede kamer. Het bedrijfsleven zei vervolgens dat 1 januari 2023 niet haalbaar is voor statiegeld op blik. Het ILT wilde een dwangsom opleggen, maar wisten niet aan welke bedrijven. Zwerfinator leverde de data zodat de grootste leveranciers konden worden benaderd. Uiteindelijk heeft de Raad van State geblunderd en het uitstel tot 1 april goedgekeurd. Maar we waren weer fijn een luis in de pels en we blijven ze opjagen.

En dan gebeurden er nog veel meer dingen. Zwerfinator zat aan tafel bij Eva JinekHarm EdensSander de Kramer en was te gast in bij Langs de Lijn en Nieuwsweekend en was te horen en te zien in nog veel meer lokale, regionale en landelijke radio- en TV-programma’s. Kranten en tijdschriften schreven over de Zwerfinator en hij verscheen zelfs in lesboeken. De Belgische Ambassadeur nodigde hem uit voor een bijeenkomst met Waalse Parlementariërs. Hij deed zwerfafvalonderzoek in België en weer door heel Nederland. Het is teveel om allemaal op te noemen. Er waren weer veel leuke gastlessen en lezingen op onverwachte plekken, vooral in het hol van de leeuw, ofwel bij de verpakkingsindustrie. Daar moeten we zijn tenslotte. En dan is er nog heel veel gebeurd dat ik hier niet noem. Sorry. Kijk mijn tijdlijnen op social media maar terug als je alles wilt weten.

En wat is dan het hoogtepunt van dit jaar? Poeh. Misschien wel het verhaal van de gestolen bolderkar vol zwerfafval. En dan vooral de inzamelactie die daarna werd gestart en waarmee 2500 euro werd ingezameld. Wat zijn er toch een hoop mooie en lieve mensen! Als ze me vragen wie of wat me inspireert en hoop geeft, dan moet ik natuurlijk vooral zeggen: jullie!

Maar het absolute hoogtepunt? Na lang nadenken wist ik het: deze sketch van Sluipschutters. Ik kan het niet bewijzen, maar ik heb toch heel sterk het gevoel dat ik hier op de hak genomen word. Of op zijn minst het verschijnsel van de zwerfafvalonderzoeker. Veel meer dan dat kun je toch niet bereiken. Je wordt pas écht serieus genomen als je wordt geparodieerd.

In 2023 gaat Zwerfinator gewoon door met zijn strijd. De strijd is nog lang niet gestreden. Met de Zwerfinator Foundation zal hij zelfs nog opschakelen. Daarover binnenkort meer. Dank voor alle steun in 2022 en een mooi 2023 gewenst!


  • 0
Zwerfinator

Maatregelen tegen wegwerpbekers niet effectief

Category:Nieuws Tags : 

Wie komend Pinksterweekend gaat wandelen of fietsen, ziet ze ongetwijfeld liggen: wegwerpbekers. Ze liggen werkelijk overal en volgens zwerfafvalonderzoeker ‘Zwerfinator’ Dirk Groot en ‘Plastic Soup Surfer’ Merijn Tinga schiet de aangekondigde wetgeving die hier iets tegen moet doen volledig tekort. Ze baseren dit op een onderzoek waarvoor data van meer dan 40,000 rondslingerende wegwerpbekers werd verzameld.

“De manier waarop de overheid de opruimkosten van bekers wil gaan doorbelasten geeft de industrie niet genoeg prikkels om te veranderen, de extra heffing op de beker bij aankoop zal het gedrag van de consument na consumptie niet veranderen en bovendien is het niet mogelijk om eerlijk door te belasten omdat van de meeste bekers niet kan worden bepaald welk bedrijf ze heeft gemaakt of verkocht.” Groot en Tinga zien meer geld in een statiegeldsysteem voor bekers om het probleem goed aan te pakken.


4 miljard wegwerpbekers per jaar.

In Nederland gebruiken we volgens overheidscijfers 11 miljoen wegwerpbekers per dag, oftewel 4 miljard per jaar. Gemiddeld worden deze slechts 7 minuten gebruikt, daarna worden ze weggegooid. Een flink deel dus in de natuur of op straat. Veel bekers lijken van karton, maar bevatten een plastic coating. “In de lijst van meest gevonden verpakkingen staan wegwerpbekers op de vierde plek. De wegwerpbeker is hét symbool van de wegwerpmaatschappij”, zegt Tinga.

Opruimkosten doorbelasten ondoenlijk
5 januari 2023 gaat naar verwachting de zogenoemde Uitgebreide productenverantwoordelijkheid (UPV) in. Die bepaalt dat producenten van plastic verpakkingen zoals wegwerpbekers moeten betalen voor het opruimen van ‘hun’ zwerfafval. Idee is dat ‘de vervuiler betaalt’, maar ook dat fabrikanten een prikkel krijgen hun bedrijfsmodel te veranderen. Voor hun rapport analyseerden Groot en Tinga informatie over 42.822 rondslingerende wegwerpbekers die Nederlanders fotografeerden tijdens de zogenoemde #CupCount campagne. 53% hiervan bleek niet te herleiden tot een producent doordat er geen merk of andere informatie op staat. Groot: “Hierdoor is het onmogelijk de kosten op een eerlijke en goede manier door te belasten.”

Opruimkosten te laag
Groot en Tinga berekenden verder dat de opruimkosten per geproduceerde beker uitkomen op slechts 0,0006 euro. “Het is een illusie te denken dat dit invloed heeft op de productie van wegwerpbekers”, zegt Tinga. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat er veel drinkbekers in de natuur liggen die buiten de nieuwe wetgeving vallen. Het gaat om afgesloten verpakkingen voor bijvoorbeeld ijskoffie of yoghurtdranken.

Extra heffing leidt niet tot ander gedrag
Verder mogen ondernemers vanaf juli volgend jaar wegwerpbekers en andere -maaltijdverpakkingen niet meer gratis meegeven aan klanten. Die moeten daar extra voor betalen. Ook hiervan is weinig te verwachten. Groot: “Van de gevonden wegwerpbekers met merk, zijn de meeste A-merken. Klanten hebben daar dus een relatief hoge prijs voor betaald. Toch weerhoudt dit mensen er niet van ze op de grond te gooien. De aankoopprijs zegt namelijk niets over de waarde na gebruik: die blijft nul.”

Wat wel werkt: statiegeld
Groot en Tinga pleiten dan ook voor een andere oplossing: stoppen met het gebruik van alle eenmalige bekers voor ‘on-the-go’ en overstappen op herbruikbare bekers met statiegeld. “Statiegeld is bewezen effectief tegen zwerfafval. Zo vind ik sinds de invoering van statiegeld op plastic flesjes in juli 2021 70% minder van zulke flesjes”, zegt Groot. In de tussentijd moet er volgens hen een verplichte qr-code op wegwerpbekers komen zodat producenten makkelijk te herleiden zijn. Ook moeten mazen in de wet worden gedicht door alle bekers op te nemen in de regelgeving. Tinga: “Als morgen wegwerpbekers op straat verboden worden, hoeft er geen kopje koffie minder om gedronken te worden. Alle oplossingen liggen voorhanden. Gezien de staat van onze aarde moet ‘hergebruik’ zo snel mogelijk de nieuwe norm worden.”

McDonald’s koploper
Andere uitkomsten uit de analyse van 42.822 gefotografeerde bekers:
• Zwerfafvalbekers liggen breed verspreid, ook ver van verkooppunten.
• Onder de bekers met merk is McDonald’s koploper (17,6% van alle bekers).
• Driekwart van de bekers zijn van karton met een plastic coating, de overige 25% zijn volledig van plastic.
• Slechts de helft van de vastgelegde bekers zijn koffiebekers, de rest zijn bekers voor o.a. milkshake, frisdrank, bier, zuivel en ijs.
• Sinds kort moeten er van de EU logo’s op wegwerpbekers staan die aangeven dat ze plastic bevatten. Dit voorkomt niet dat bekers op straat worden gegooid.
• De EU-logo’s staan niet op ijsbekers, terwijl deze van dezelfde materialen zijn gemaakt als drinkbekers. Dit is een direct gevolg van de wet die alleen over drinkbekers spreekt.

Over Zwerfinator en Plastic Soup Surfer
Dirk Groot doet sinds 2016 als Zwerfinator gedetailleerd onderzoek naar zwerfafval op eigen initiatief en in opdracht van gemeenten en bedrijven. Merijn Tinga zet zich als Plastic Soup Surfer al jaren in tegen plasticvervuiling. Ze werken regelmatig samen tijdens onderzoeken of campagnes. Met eerder campagnes wisten ze vuurwerk in Nederland plastic vrij te krijgen, waterballonnen en plastic confetti uit de schappen te verbannen en keelpastille fabrikant “Antaflu’ over te laten stappen van plastic- naar waspapieren snoepwikkels.


Tinga surft in juli van Brussel naar Amsterdam op een surfboard gemaakt van wegwerpbekers. Daarmee voert hij campagne voor herbruikbare bekers en tegen wegwerpbekers.Groot is de komende maanden druk met verschillende zwerfafvalonderzoeken onderzoeken door het hele land en zal daarbij ook nauwlettend de ontwikkeling van de zwerfafvalbekers in de gaten blijven houden.

Meer weten? Lees dan ook het volledige rapport: Rapport #CupCount Campaign – De werkelijke kosten van de wegwerpbeker.pdf


Voor quotes en interviews:
Dirk Groot (Zwerfinator)
info@zwerfinator.nl
06 81 50 34 56

Merijn Tinga
merijn@plasticsoupsurfer.org
06 12 33 72 45


  • 0

CUP COUNT CAMPAGNE

Category:Nieuws Tags : 

Doe mee met onze campagne tegen zwerfafval plastic bekers / bekers met plastic!

De Plastic Soup Surfer en Zwerfinator willen een flinke reductie van dit zwerfafval én we willen de prijs van het opruimen daarvan bepalen. Waarom? Dat vertellen we hieronder.

We hebben daarvoor tienduizenden foto’s van zwerfafval drinkbekers nodig. De teller staat eind januari al op 30.000. Maar het moeten er nog veel meer worden.
Daarvoor hebben we jóúw steun nodig! Stuur ons jouw foto’s met de Plastic Avengers App.DOWNLOAD PLASTIC AVENGERS APP

Read More

  • 0

Zwerfinator ziet sterke afname plastic flesjes in zwerfafval

Category:Nieuws,Uncategorized Tags : 

Uit de metingen van Zwerfinator Dirk Groot blijkt dat door statiegeld de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval inmiddels 70 procent is afgenomen. Een opmerkelijk snelle vermindering, zeker omdat de wetgeving onduidelijk en onvolledig is, de uitvoering tekortkomingen kent en het aantal inleverpunten nauwelijks is toegenomen zoals was beloofd.

70 procent minder

Groot is blij om te zien dat het statiegeld echt werkt. In het vierde kwartaal van 2021 nam het aantal plastic flesjes per kilometer in zijn onderzoeken af van gemiddeld 9,7 naar 2,9 stuks. Een afname van 70 procent. “Dat is sneller en meer dan ik zelf had verwacht”, zo zegt hij, “en natuurlijk zijn dit nog maar eerste bevindingen, over een jaar kunnen we pas een goed oordeel vellen, maar alles wijst erop dat het goed werkt.”

Read More

  • 1
Zwerfafval

Zwerfinator in VM Verpakkingsmanagement

Category:Nieuws

Zwerfinator strijdt tegen zwerfafval en plastic vervuiling. Opruimen, onderzoeken, laten zien en bewustwording creëren, dat is zijn aanpak.

Read More

  • 3

Zwerfinator’s strijd voor statiegeld

Category:Nieuws

Een bloemlezing van artikelen over de succesvolle strijd van de Zwerfinator voor statiegeld op flesjes en blikjes die de afgelopen jaren zijn verschenen in diverse media.

Read More