Category Archives: Onderzoek

  • 0
Beschadigde statiegeld flessen

Persbericht: Stagnatie afname plastic flesjes in zwerfafval

Category:News,Onderzoek Tags : 

“Doelstelling van 90 procent afname kan alleen worden gerealiseerd met statiegeld op alle plastic flesjes, betere etiketten en acceptatie van beschadigde flesjes.”

69,1 procent minder plastic flesjes in het zwerfafval

In 2022 lagen er 69,1 procent minder plastic flesjes in het zwerfafval dan in de jaren voor de invoering van statiegeld,, zo blijkt uit de recente rapportage van Dirk Groot, ook bekend als de Zwerfinator. Deze afname was echter eind 2021 al gerealiseerd, daarna stagneerde het. Ondanks reclamecampagnes, meer inzamelpunten, statiegeldmachines op treinstations en zelfs het openzetten van het statiegeldsysteem voor sapflesjes zag Groot in 2022 geen verdere afname van de plastic flesjes.

Groot vond en registreerde voor zijn onderzoek in vijf jaar 111.208 drankverpakkingen. Hij legde daarbij 3208,6 kilometer af en deed in 65 gemeenten onderzoek. Hij vertaalt zijn cijfers naar gemiddelde aantallen per afgelegde kilometer en kan zo de ontwikkelingen in de loop van de jaren goed volgen. De data die hij op deze manier verzamelt wordt onder andere gebruikt door Rijkswaterstaat en speelde een belangrijke rol bij de besluitvorming tot invoering van statiegeld op plastic flesjes en blikjes.

Afname plastic flesjes met statiegeldplicht 76,4 procent

In zijn rapportage is te zien dat de afname van de plastic flesjes met statiegeldplicht zelfs 76,4 procent is. “Dat is op zich aardig natuurlijk, maar het zijn bijna dezelfde cijfers als die van het laatste kwartaal van 2021. Ik heb de foto´s van de plastic flesjes van 2022 eens nader geanalyseerd en zag in de cijfers bevestigd wat ik en andere zwerfafvalrapers al wisten, namelijk dat er nog veel aanwijsbare tekortkomingen zitten de huidige uitvoering van het systeem.”

79,5 procent van de flesjes heeft geen opraapwaarde

Groot vond afgelopen jaar 1801 plastic flesjes. Slechts 20,5 procent hiervan waren plastic flesjes die zonder problemen worden geaccepteerd door een statiegeldmachine. Groot: “Essentieel onderdeel van een statiegeldsysteem is dat de flesjes die toch op straat belanden snel worden opgeraapt door iemand die het geld wel wil hebben. Die trigger was bij 79,5 procent van de flesjes niet aanwezig, ze hebben geen opraapwaarde en blijven liggen tot er iemand van de gemeente of een gek als ik langs komt”.

No alt text provided for this image

Afname naar 90 procent door drietal maatregelen

In totaal werden er 1432 plastic flesjes zonder opraapwaarde gevonden. Dit zouden er volgens Groot veel minder zijn als er op deze flesjes wel statiegeldplicht zit, als bepaalde etiketten niet zo snel los komen van de fles en als vervormde flesjes gewoon overal worden geaccepteerd. De afname van het aantal plastic flesjes voor water, frisdrank en limonade is nu 76,4 procent. Als deze 1432 flesjes ook met dit percentage afnemen, dan blijven er nog 338 over, zo rekent hij voor. De afname van de totale hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval stijgt dan van 69 naar 88 procent.

Groot: “Dan komen we eindelijk in de buurt van de 90 procent minder plastic zwerfflesjes uit de petitiemotie van de Plastic Soup Surfer die in februari 2017 door een meerderheid van de partijen in de tweede kamer werd ondertekend. De doelstelling daarvan was om dit binnen drie jaar te realiseren, we zijn inmiddels zes jaar verder en als we niks aan deze tekortkomingen doen, dan gaan we die negentig procent nooit halen”.

Toename blikjes en zorgen over innamebeleid

In zijn rapportage laat Groot ook zien dat de hoeveelheid blikjes in het zwerfafval sinds de invoering van statiegeld op plastic flesjes met 10,6 procent is toegenomen. Per 1 januari 2023 is de wet voor statiegeld op blikjes ingegaan, maar het bedrijfsleven heeft dit eigenmachtig met minimaal drie maanden uitgesteld en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport mag hier vooralsnog niet op handhaven van de Raad van State.

Bij de blikjes voorziet Zwerfinator dezelfde soort problematiek. Van de 17.567 blikjes die hij in 2022 vond was 46 procent nog in de oorspronkelijke vorm of slechts licht gedeukt. De overige 54 procent was dermate beschadig dat deze niet zullen worden geaccepteerd door de statiegeldmachines. “Het wordt nog druk bij de servicebalies van de supermarkten” aldus Groot “en er zal ook heel wat frustratie zijn bij de machines en extra lange wachtrijen hierdoor. Dat kan toch beter en slimmer in deze tijd vol technologie. Maar ja, dat krijg je als je het systeem voor statiegeld laat inrichten door de partijen die zich er jarenlang met hand en tand tegen hebben verzet”.

Drankkartons

In zijn rapportage gaat de Zwerfinator niet nader in op de drankkartons. Momenteel voert hij samen met Plastic Soup Surfer Merijn Tinga de campagne “Project #Pakzooi” waarmee via de Plastic Avengers App foto’s worden genomen van rondslingerende drankkartons. Sinds de invoering van statiegeld is een aantal fabrikanten overgestapt van plastic flesjes met statiegeldplicht naar nieuwe modellen drankkartons die ook vol plastic zitten. Groot ziet dat ook terug in zijn cijfers.

Met deze campagne willen Groot en Tinga deze ontwikkeling tegengaan en ze streven ernaar dat er ook statiegeld op drankkartons gaat komen, of liever nog op alle drankverpakkingen. Momenteel is de Zwerfinator bezig met het analyseren van de duizenden foto’s van drankkartons die hij sinds 2016 nam en de foto’s die inmiddels voor de campagne zijn verzameld. Hierover verschijnt binnenkort een rapportage.

 Download het rapport via deze link.

Contactinformatie

Zwerfinator

Telefoon: 06-81503456

Email: info@zwerfinator.nl


  • 0
Project PakZooi

Doe mee met Project #PakZooi

Category:News,Onderzoek

Sinds vorig jaar zit er statiegeld op plastic flesjes voor water, limonade en frisdrank en volgend jaar komt er statiegeld op blikjes. Dat is heel mooi want dat werkt als een malle, maar zolang er geen statiegeld zit op alle drankverpakkingen zullen er bedrijven zijn die alternatieven zoeken om onder statiegeld uit te komen. We zien dat nu al gebeuren, plastic flesjes worden vervangen door drankkartons. Dus zien we die ook op straat. Die ontwikkeling willen we stoppen en daar kunnen jullie bij helpen.

#Hoedan?

Hoe we dat willen doen? Met Project #Pakzooi willen we zoveel mogelijk foto’s verzamelen van rondslingerende drankkartons van alle formaten. Dat kun je heel simpel doen met de gratis Plastic Avengers App. Dus zie je een drankkarton op straat, neem een foto met de App en wij doen de rest. Klik Klak Klaar. Met de verzamelde foto’s gaan we naar Den Haag om de politiek te overtuigen statiegeld uit te breiden naar alle drankverpakkingen, te beginnen naar de drankkartons.

Door deze manier van actie voeren hebben de Plastic Avengers het voor elkaar gekregen dat de plastic wikkels van Antaflu en Wilhelmina pepermunt nu van papier zijn, is het plastic grotendeels verdwenen uit vuurwerk (Operatie #Knetterbal) en verdwenen waterballonnetjes en plastic confetti uit de schappen van de meeste winkelketens (Operatie #spatplastic). De data van Zwerfinator speelde ook een grote rol in de besluitvorming die geleid heeft tot statiegeld op plastic flesjes en blikjes. Nu willen we met een overdosis aan bewijsmateriaal Den Haag overtuigen dat de statiegeldwet snel moet worden aangescherpt.

Het gaat niet alleen over zwerfafval

Drankkartons lijken heel milieuvriendelijk en de industrie wil ons ook laten geloven dat ze dat zijn. Maar het tegendeel is waar. Ze zijn gemaakt van meerdere materialen: Niet alleen is de binnenkant gemaakt van een dikke laag plastic en aluminium, ook de dop en de buitenlaag zijn van plastic. Plastic waar niets mee kan, wordt nooit gerecycled. Alleen het karton kan worden gedowncycled naar bijvoorbeeld toiletpapier. En de inzamelgraad is ook laag. Dit in tegenstelling tot plastic flesjes in een statiegeldsysteem die heel goed kunnen worden gerecycled. Je kunt er gewoon nieuwe flesjes van maken.

Het nieuwe drankkarton is gemaakt voor de to-go markt. Dus voor gebruik onderweg. Juist die leveren veel zwerfafval op en als ze wel in de openbare prullenbak belanden worden ze sowieso zelden gerecycled, dat gaat meestal gewoon als restafval de verbrandingsoven in.

Geen nieuwe strijd

Zwerfinator is al meer dan een jaar bezig met deze strijd, dit is gewoon de volgende stap. Of de volgende slag, zo u wilt. In juli 2021 schreef hij hierover al de column: In het pak genaaid. In Oktober besteedde Kassa aandacht aan de overstap naar drankkartons. Zwerfinator vertelde over de opkomst van de pakken en uit bestudering van de LCA van dit pak bleek dat het veel minder duurzaam was dan een plastic flesje in het statiegeldsysteem.

Als gevolg daarvan haalde Jumbo het drankkarton water van het huismerk uit de schappen en niet veel later kondigde Unilever aan te stoppen met het drankkarton B-Better water. In Augustus lanceerde Albert Heijn het merk “Sea Water” in drankkartons dat na hevige kritiek van Zwerfinator via social media zoveel opschudding veroorzaakte dat ze al na een week uit de schappen werden gehaald.

De strijd gaat door

Er zijn wel een paar pakken van de markt gehaald, maar er verschijnen ook steeds weer nieuwe. Jarenlang hebben Zwerfinator en de Plastic Soup Surfer en vele anderen gestreden voor statiegeld. Dat zit nu op de meeste flesjes en straks op blikjes, maar de strijd is nog niet klaar. Zo lang er mazen in de wet zitten zullen er slimme vissen doorheen zwemmen. Vooral de vissen die gek zijn op geld en zich niet bekommeren om de wereld. Dat willen we stoppen.

The battle continues: POWER TO THE PICKERS!

Voor meer info, zie deze vlog op youtube

En kijk de uitzending van EenVandaag over dit onderwerp terug via deze link.


  • 0
Het effect van statiegeld

76 procent minder plastic flesjes op straat door statiegeld

Category:News,Onderzoek Tags : 

Volgens het meest recente rapport van de Zwerfinator liggen er inmiddels 76 procent minder flesjes voor water, limonade en frisdrank op straat dan voor de uitbreiding van statiegeld. “Het gaat de goede kant op, maar er zitten nog veel verbeterpunten in het huidige systeem. Alleen als we deze aanpakken én als we statiegeld invoeren op alle plastic flesjes kunnen we een vermindering van negentig procent halen”.

Samenvatting rapport

  • Het aantal plastic flesjes met statiegeldplicht nam 76 procent af
  • Het aantal plastic flesjes zonder statiegeldplicht bleef gelijk
  • Het totaal aantal plastic flesjes nam 69 procent af
  • Het aantal blikjes nam 14 procent toe
  • De hoeveelheid overige drankverpakkingen bleef gelijk
  • Om 90 procent afname te realiseren is statiegeld op alle plastic flesjes nodig en moeten de huidige tekortkomingen worden opgelost.
Lees meer

Het rapport kunt u via deze link downloaden

Het onderzoek

Dirk Groot, ook bekend als de Zwerfinator, doet sinds 2016 gedetailleerd onderzoek naar zwerfafval. Hij doet dit op eigen initiatief, maar ook voor gemeenten en bedrijven die hij zo helpt hun zwerfafvalprobleem te doorgronden en te verminderen. Sinds 2017 doet hij daarnaast gestructureerd onderzoek naar drankverpakkingen. Hij raapte en registreerde hierbij 100.431 drankverpakkingen over een afstand van 2886,5 kilometer in 64 verschillende gemeenten. “Van Goes tot Groningen” voegt hij daar zelf graag aan toe. Zijn data wordt sinds 2019 ook meegenomen in rapportages van Rijkswaterstaat over dit onderwerp.

Gaten in statiegeldwet

De statiegeldwet schrijft voor dat er alleen statiegeld hoeft te worden geheven op plastic flesjes voor water, limonade en frisdrank. Van deze flesjes vond Zwerfinator in de eerste helft van 2022 76 procent minder dan voor de uitbreiding van statiegeld. Er hoeft geen statiegeld te worden geheven op plastic flesjes voor vruchtensap, zuivel en alcoholische dranken. De hoeveelheid hiervan van in het zwerfafval is ongeveer hetzelfde gebleven. De afname van de totale hoeveelheid plastic flesjes komt hierdoor uit op 69 procent.

Groot: “Ik kan nog positiever rekenen. Het aantal plastic flesjes zonder statiegeld op straat is zelfs 85 procent minder. Maar dat roept wat vraagtekens op. Laten we het maar bij 76 procent houden. Ik zie in elk geval dat het aantal flesjes op straat inmiddels al weer maanden stabiel is en er zit geen statiegeld op de meeste plastic flesjes die ik vind. Dit komt omdat het etiket is verdwenen, het oude of buitenlandse flesjes zijn of omdat de fabrikant of importeur de wet overtreedt door geen statiegeld te heffen. Of omdat ze buiten de statiegeldwet vallen natuurlijk.”

Hij vervolgt: “Als we een afname van 90 procent willen realiseren, dan moet er gewoon statiegeld komen op álle plastic flesjes. Als we zo door blijven gaan als nu zal dit niet gebeuren, hoeveel reclameposters je ook ophangt of reclamefilmpjes je ook maakt.”

Beschadigde flesjes en verdwenen etiketten

Sinds april houdt Dirk ook bij in welke vorm hij de flesjes aantreft. “De helft van de plastic flesjes was gedeukt, platgereden of kapotgemaaid. Beschadigde flesjes worden niet geaccepteerd door de meeste innamemachines en het varieert per supermarkt of ze alsnog handmatig worden ingenomen. Het is in elk geval bijna altijd gedoe.” Zo verzucht hij. “En voor de flesjes zonder etiket krijg je geen statiegeld, want er is geen bewijs dat er ooit statiegeld voor is betaald. Spa is daarbij de koploper, de papieren etiketten laten heel snel los, die worden lachend rijk van statiegeld: wel innemen, niet uitbetalen.”

Effect hiervan is volgens Dirk dat mensen beschadigde flesjes en flesjes zonder etiket niet zomaar oprapen voor het geld. “Want je krijgt krijg je er toch niets voor. Dat remt het effect van statiegeld. Dat wordt nog wat met de blikjes straks, want die vind ik nog veel vaker plat of beschadigd en waar je een flesje nog wel eens in model terug kan brengen, lukt dat met een blikje nooit”.

Statiegeld op blikjes en andere ontwikkelingen

Groot is benieuwd welk effect het statiegeld op blikjes volgend jaar zal hebben. Dit jaar zag hij nog een toename van 14 procent, maar hij verwacht een grote afname van de blikjes in het zwerfafval. Ook voorziet hij een verdere uitwijk naar andere drankverpakkingen. “Afgelopen jaar stapten verschillende fabrikanten over op kleine drankpakken vol slecht recyclebaar plastic die buiten de statiegeldregelingen en -plannen vallen. Dirk voert online campagne tegen deze verpakkingen en dit leidde er al toe dat Jumbo vorig jaar het eigen merk water in drankkartons uit de schappen haalde en recent stopte Albert Heijn met de verkoop van de pakken met ontzilt zeewater. “Maar er zijn nog genoeg andere merken die deze rotpakken gebruiken, Bar-le-duc en Earth Water bijvoorbeeld, en er verschijnen ook steeds weer nieuwe drankjes in deze rotpakken”.

Statiegeld op alle drankverpakkingen

Uiteindelijk stelt Groot dat op alle drankverpakkingen statiegeld moet worden geheven. “Want volgend jaar zullen we zo goed als zeker meer van die kleine glazen bierflesjes zonder statiegeld gaan vinden. Carlsberg komt er aan met zogenaamde papieren bierflessen en wie weet wat ze nog meer verzinnen. Drankkartons in de vorm van een blikje bestaan ook al lang en de kant-en-klare bekers zijn ook in opmars. Zolang de wet vol mazen zit zullen er gewiekste vissen doorheen zwemmen. Dat hebben ze altijd gedaan en zullen ze altijd blijven doen”.


Over de Zwerfinator

Dirk Groot – De Zwerfinator – raapt actief zwerfafval en probeert daar zoveel mogelijk lol bij te maken. Hij laat dit zien op Social Media, schrijft columns, geeft lezingen en gastlessen, is gespecialiseerd in zwerfafvalonderzoek en -analyse en adviseert op basis van zijn onderzoeken. Hij bedacht #zwerfie-bingo en #zwerfie-Hold’em, werd verkozen tot nummer 1 in de Duurzame 100 van Trouw in 2019, werd Waterlander van het jaar en ontving een Groen Lintje van GroenLinks.


Aan de onderzoeken van Zwerfinator wordt regelmatig aandacht besteed in landelijke en regionale media. Zijn Antaflu-Experiment leidde ertoe dat deze veel gevonden plastic snoepwikkel nu niet meer van plastic is, maar van papier. Samen met Plastic Soup Surfer Merijn Tinga voerde hij diverse campagnes zoals Operatie Knetterbal en Operatie Spatplastic waardoor veel winkelketens besloten geen letterlijk wegwerpplastic zoals vuurwerk met plastic, waterballonnen en plastic confetti meer te verkopen.

Contact

Dirk Groot

Email: info@zwerfinator.nl

Telefoon: 06-81503456


  • 0

#zwerfie-blikjes blijven toenemen

Category:Onderzoek

Het aantal blikjes in het zwerfafval neemt nog steeds toe, zo blijkt uit onderzoek van Zwerfinator. Dat er statiegeld op blikjes komt lijkt hierdoor onafwendbaar.

Read More

  • 3

Antaflu: Het meest gemeten snoepje van Nederland

Category:Onderzoek Tags : 

Op 16 juni 2017 startte de Zwerfinator met Het grote Anta Flu Litterati Experiment. Hij vroeg aan mensen om plastic wikkels van het merk Anta Flu van straat op te rapen, er een foto van te maken met de App Litterati en hier de tag #Antaflu aan toe te voegen.

Read More

  • 2

20.000 redenen voor statiegeld

Category:Onderzoek Tags : 

Zwerfinator raapte in 14 maanden tijd tijdens 548,5 kilometer lopen 20.000 drankverpakkingen zonder statiegeld van straat. Zomaar wat leuke weetjes: 62,7 procent zijn blikjes, Coca Cola levert 65,8 procent van alle frisdrankverpakkingen, 42,7 procent van alle plastic flesjes zijn waterflesjes, de helft van alle drankverpakkingen wordt geleverd door slechts 5 bedrijven, 55 procent van de bierblikjes wordt geleverd door Heineken en 45 procent van alle energiedrankjes komt uit de stal van Red Bull. Deze weetjes zijn niet meer dan een uitvloeisel van een tweede rapport dat hij schreef om aan te tonen hoeveel drankverpakkingen er daadwerkelijk op straat liggen en waarmee hij de noodzaak van een goede meetmethode voor zwerfafval en een snelle uitbreiding van statiegeld naar kleine drankverpakkingen nog eens wil benadrukken.

Lees het rapport via deze link (pfd)

Read More