Category Archives: Onderzoek

  • 0
Het effect van statiegeld

76 procent minder plastic flesjes op straat door statiegeld

Category:News,Onderzoek Tags : 

Volgens het meest recente rapport van de Zwerfinator liggen er inmiddels 76 procent minder flesjes voor water, limonade en frisdrank op straat dan voor de uitbreiding van statiegeld. “Het gaat de goede kant op, maar er zitten nog veel verbeterpunten in het huidige systeem. Alleen als we deze aanpakken én als we statiegeld invoeren op alle plastic flesjes kunnen we een vermindering van negentig procent halen”.

Samenvatting rapport

  • Het aantal plastic flesjes met statiegeldplicht nam 76 procent af
  • Het aantal plastic flesjes zonder statiegeldplicht bleef gelijk
  • Het totaal aantal plastic flesjes nam 69 procent af
  • Het aantal blikjes nam 14 procent toe
  • De hoeveelheid overige drankverpakkingen bleef gelijk
  • Om 90 procent afname te realiseren is statiegeld op alle plastic flesjes nodig en moeten de huidige tekortkomingen worden opgelost.
Lees meer

Het rapport kunt u via deze link downloaden

Het onderzoek

Dirk Groot, ook bekend als de Zwerfinator, doet sinds 2016 gedetailleerd onderzoek naar zwerfafval. Hij doet dit op eigen initiatief, maar ook voor gemeenten en bedrijven die hij zo helpt hun zwerfafvalprobleem te doorgronden en te verminderen. Sinds 2017 doet hij daarnaast gestructureerd onderzoek naar drankverpakkingen. Hij raapte en registreerde hierbij 100.431 drankverpakkingen over een afstand van 2886,5 kilometer in 64 verschillende gemeenten. “Van Goes tot Groningen” voegt hij daar zelf graag aan toe. Zijn data wordt sinds 2019 ook meegenomen in rapportages van Rijkswaterstaat over dit onderwerp.

Gaten in statiegeldwet

De statiegeldwet schrijft voor dat er alleen statiegeld hoeft te worden geheven op plastic flesjes voor water, limonade en frisdrank. Van deze flesjes vond Zwerfinator in de eerste helft van 2022 76 procent minder dan voor de uitbreiding van statiegeld. Er hoeft geen statiegeld te worden geheven op plastic flesjes voor vruchtensap, zuivel en alcoholische dranken. De hoeveelheid hiervan van in het zwerfafval is ongeveer hetzelfde gebleven. De afname van de totale hoeveelheid plastic flesjes komt hierdoor uit op 69 procent.

Groot: “Ik kan nog positiever rekenen. Het aantal plastic flesjes zonder statiegeld op straat is zelfs 85 procent minder. Maar dat roept wat vraagtekens op. Laten we het maar bij 76 procent houden. Ik zie in elk geval dat het aantal flesjes op straat inmiddels al weer maanden stabiel is en er zit geen statiegeld op de meeste plastic flesjes die ik vind. Dit komt omdat het etiket is verdwenen, het oude of buitenlandse flesjes zijn of omdat de fabrikant of importeur de wet overtreedt door geen statiegeld te heffen. Of omdat ze buiten de statiegeldwet vallen natuurlijk.”

Hij vervolgt: “Als we een afname van 90 procent willen realiseren, dan moet er gewoon statiegeld komen op álle plastic flesjes. Als we zo door blijven gaan als nu zal dit niet gebeuren, hoeveel reclameposters je ook ophangt of reclamefilmpjes je ook maakt.”

Beschadigde flesjes en verdwenen etiketten

Sinds april houdt Dirk ook bij in welke vorm hij de flesjes aantreft. “De helft van de plastic flesjes was gedeukt, platgereden of kapotgemaaid. Beschadigde flesjes worden niet geaccepteerd door de meeste innamemachines en het varieert per supermarkt of ze alsnog handmatig worden ingenomen. Het is in elk geval bijna altijd gedoe.” Zo verzucht hij. “En voor de flesjes zonder etiket krijg je geen statiegeld, want er is geen bewijs dat er ooit statiegeld voor is betaald. Spa is daarbij de koploper, de papieren etiketten laten heel snel los, die worden lachend rijk van statiegeld: wel innemen, niet uitbetalen.”

Effect hiervan is volgens Dirk dat mensen beschadigde flesjes en flesjes zonder etiket niet zomaar oprapen voor het geld. “Want je krijgt krijg je er toch niets voor. Dat remt het effect van statiegeld. Dat wordt nog wat met de blikjes straks, want die vind ik nog veel vaker plat of beschadigd en waar je een flesje nog wel eens in model terug kan brengen, lukt dat met een blikje nooit”.

Statiegeld op blikjes en andere ontwikkelingen

Groot is benieuwd welk effect het statiegeld op blikjes volgend jaar zal hebben. Dit jaar zag hij nog een toename van 14 procent, maar hij verwacht een grote afname van de blikjes in het zwerfafval. Ook voorziet hij een verdere uitwijk naar andere drankverpakkingen. “Afgelopen jaar stapten verschillende fabrikanten over op kleine drankpakken vol slecht recyclebaar plastic die buiten de statiegeldregelingen en -plannen vallen. Dirk voert online campagne tegen deze verpakkingen en dit leidde er al toe dat Jumbo vorig jaar het eigen merk water in drankkartons uit de schappen haalde en recent stopte Albert Heijn met de verkoop van de pakken met ontzilt zeewater. “Maar er zijn nog genoeg andere merken die deze rotpakken gebruiken, Bar-le-duc en Earth Water bijvoorbeeld, en er verschijnen ook steeds weer nieuwe drankjes in deze rotpakken”.

Statiegeld op alle drankverpakkingen

Uiteindelijk stelt Groot dat op alle drankverpakkingen statiegeld moet worden geheven. “Want volgend jaar zullen we zo goed als zeker meer van die kleine glazen bierflesjes zonder statiegeld gaan vinden. Carlsberg komt er aan met zogenaamde papieren bierflessen en wie weet wat ze nog meer verzinnen. Drankkartons in de vorm van een blikje bestaan ook al lang en de kant-en-klare bekers zijn ook in opmars. Zolang de wet vol mazen zit zullen er gewiekste vissen doorheen zwemmen. Dat hebben ze altijd gedaan en zullen ze altijd blijven doen”.


Over de Zwerfinator

Dirk Groot – De Zwerfinator – raapt actief zwerfafval en probeert daar zoveel mogelijk lol bij te maken. Hij laat dit zien op Social Media, schrijft columns, geeft lezingen en gastlessen, is gespecialiseerd in zwerfafvalonderzoek en -analyse en adviseert op basis van zijn onderzoeken. Hij bedacht #zwerfie-bingo en #zwerfie-Hold’em, werd verkozen tot nummer 1 in de Duurzame 100 van Trouw in 2019, werd Waterlander van het jaar en ontving een Groen Lintje van GroenLinks.


Aan de onderzoeken van Zwerfinator wordt regelmatig aandacht besteed in landelijke en regionale media. Zijn Antaflu-Experiment leidde ertoe dat deze veel gevonden plastic snoepwikkel nu niet meer van plastic is, maar van papier. Samen met Plastic Soup Surfer Merijn Tinga voerde hij diverse campagnes zoals Operatie Knetterbal en Operatie Spatplastic waardoor veel winkelketens besloten geen letterlijk wegwerpplastic zoals vuurwerk met plastic, waterballonnen en plastic confetti meer te verkopen.

Contact

Dirk Groot

Email: info@zwerfinator.nl

Telefoon: 06-81503456


  • 0

#zwerfie-blikjes blijven toenemen

Category:Onderzoek

Het aantal blikjes in het zwerfafval neemt nog steeds toe, zo blijkt uit onderzoek van Zwerfinator. Dat er statiegeld op blikjes komt lijkt hierdoor onafwendbaar.

Read More

  • 3

Antaflu: Het meest gemeten snoepje van Nederland

Category:Onderzoek Tags : 

Op 16 juni 2017 startte de Zwerfinator met Het grote Anta Flu Litterati Experiment. Hij vroeg aan mensen om plastic wikkels van het merk Anta Flu van straat op te rapen, er een foto van te maken met de App Litterati en hier de tag #Antaflu aan toe te voegen.

Read More

  • 2

20.000 redenen voor statiegeld

Category:Onderzoek Tags : 

Zwerfinator raapte in 14 maanden tijd tijdens 548,5 kilometer lopen 20.000 drankverpakkingen zonder statiegeld van straat. Zomaar wat leuke weetjes: 62,7 procent zijn blikjes, Coca Cola levert 65,8 procent van alle frisdrankverpakkingen, 42,7 procent van alle plastic flesjes zijn waterflesjes, de helft van alle drankverpakkingen wordt geleverd door slechts 5 bedrijven, 55 procent van de bierblikjes wordt geleverd door Heineken en 45 procent van alle energiedrankjes komt uit de stal van Red Bull. Deze weetjes zijn niet meer dan een uitvloeisel van een tweede rapport dat hij schreef om aan te tonen hoeveel drankverpakkingen er daadwerkelijk op straat liggen en waarmee hij de noodzaak van een goede meetmethode voor zwerfafval en een snelle uitbreiding van statiegeld naar kleine drankverpakkingen nog eens wil benadrukken.

Lees het rapport via deze link (pfd)

Read More

  • 5

Duizend redenen voor statiegeld

Category:Onderzoek Tags : 

Duizend redenen voor statiegeld? Kun jij ze verzinnen? Is niet nodig, ze liggen gewoon voor het oprapen. En dat gaat de Zwerfinator doen op dinsdag 10 oktober, de dag van de duurzaamheid: Hij gaat in Amsterdam duizend drankverpakkingen van straat rapen en deze aan het eind van de dag op een bijzondere plek tentoonstellen. En dan willen jullie natuurlijk weten waar: nou gewoon daar waar heel veel duurzame hotemetoten bij elkaar komen ‘s avonds. Dat moet hint genoeg zijn. Gewoon omdat het kan. En omdat het moet.

Read More

  • 14

Het grote Antaflu Litterati Experiment.

Category:Onderzoek Tags : 

Wil je meehelpen in de strijd tegen zwerfafval en plastic soep, maar heb je geen zin en tijd om net als de Zwerfinator met een grijper op pad te gaan om als een malloot #zwerfie te gaan rapen? Doe dan mee aan het grote Antaflu Litterati Experiment! Fotografeer antaflu-wikkels die je op straat ziet liggen met de app Litterati, voeg er de tag #antaflu toe en upload de foto’s. Dat is alles wat je hoeft te doen.

Read More