Category Archives: Uncategorized

  • 0

Zwerfinator ziet sterke afname plastic flesjes in zwerfafval

Category:Nieuws,Uncategorized Tags : 

Uit de metingen van Zwerfinator Dirk Groot blijkt dat door statiegeld de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval inmiddels 70 procent is afgenomen. Een opmerkelijk snelle vermindering, zeker omdat de wetgeving onduidelijk en onvolledig is, de uitvoering tekortkomingen kent en het aantal inleverpunten nauwelijks is toegenomen zoals was beloofd.

70 procent minder

Groot is blij om te zien dat het statiegeld echt werkt. In het vierde kwartaal van 2021 nam het aantal plastic flesjes per kilometer in zijn onderzoeken af van gemiddeld 9,7 naar 2,9 stuks. Een afname van 70 procent. “Dat is sneller en meer dan ik zelf had verwacht”, zo zegt hij, “en natuurlijk zijn dit nog maar eerste bevindingen, over een jaar kunnen we pas een goed oordeel vellen, maar alles wijst erop dat het goed werkt.”

Read More

  • 0

Het grondkapje en de smartphone

Category:Columns,Uncategorized Tags : 

Grote kans dat we nog meer mondkapjes gaan vinden op straat na het nieuwe advies om alleen maar medische eenmalige mondkapjes te gebruiken. Een groot deel van de mensen draagt herbruikbare mondkapjes, maar vooral de eenmalige eindigen als grondkapje.

Al sinds het begin van de pandemie bestudeer ik het corona-gerelateerde zwerfafval. In het begin waren dat vooral de plastic handschoenen, later werden dat de mondkapjes. De plekken waar ik ze het meeste vind zijn de plekken waar mensen ze op of af doen. Bij bushaltes, treinstations, winkelcentra et cetera. Op zich logisch en verklaarbaar dat het daar wordt weggegooid of verloren. Los van het feit dat dat niet hoort natuurlijk.

Read More

  • 1

De statiegeld-schwalbe van de supermarkten

Category:Uncategorized Tags : 

Als een konijn uit de hoge hoed komen supermarkten met “hygiëne` als een nieuw argument om geen blikjes in te hoeven nemen als er straks statiegeld op zit. De inhoud van lege blikjes is namelijk zomaar opeens vies en een gevaar voor de andere producten in de supermarkt. U weet wel, die producten die bijna allemaal in plastic voorverpakt de supermarkt binnenkomen en verlaten. Kaas en vleeswaren gaat het dan bijvoorbeeld om volgens de heer Roorda van het CBL. Alsof die in het magazijn open en bloot naast de statiegeldmachine liggen. Ik zie trouwens dat de flessen die nu worden ingezameld in grote plastic zakken terechtkomen, waardoor ze geen gevaar zijn voor de hygiëne. Dat kan met die blikjes ook. Wat is het probleem?

Tijdens mijn zwerfafvalonderzoeken zie ik op veel parkeerterreinen van supermarkten dat ze het helemaal niet zo nauw nemen met die hygiëne. Het parkeerterrein wordt wel geveegd, maar de randen van het terrein liggen vaak vol troep dat zelden wordt opgeruimd en prullenbakken zijn vaak overvol omdat ze te laat geleegd worden. Kijk niet vreemd op als u er ´s avonds ratten ziet lopen. Aan de voorkant van de winkel staan een paar tonnen met daarop de tekst dat ze Supporter van Schoon zijn, aan de achterkant bij het magazijn is daar nogal eens weinig van te merken.

Als alternatief komen de supermarkten met de oplossing dat er onbemande kiosken moeten komen waar de blikjes dan ingeleverd moet worden. Dat wordt een drama. Bij het inleveren van mijn gevonden flesjes heb ik nu al vaak te maken met machines die niet alles accepteren omdat flesjes beschadigd zijn of dat de streepjescode niet goed kan worden gelezen. Dan roep ik er iemand bij van de supermarkt en ik word dan meestal prima en vriendelijk geholpen. Hoe gaat dat gebeuren bij een onbemande kiosk? Waar komt die trouwens te staan? En hoe past dat binnen het bestemmingsplan van mijn gemeente, welke langdurige procedure moet daarvoor worden doorlopen en hoe zit het daar dan met de milieuaspecten als het allemaal zo onhygiënisch is?

De supermarkten verwijzen naar landen waarin ook met onbemande kiosken wordt gewerkt. Ze noemen daarbij Azië en de VS. Landen ver weg met een heel ander soort infrastructuur en een andere cultuur dan de onze. Wat ze niet vertellen is dat er ook veel landen zijn waar met succes en zonder problemen gewoon alle drankverpakkingen bij de supermarkten kunnen worden ingeleverd. Landen heel dichtbij die op ons lijken. Europese landen. In de strijd om statiegeld werden door de partijen die tegen statiegeld zijn steeds allerlei praktische bezwaren opgeworpen die in die landen al lang zijn opgelost en ze houden stug vol om dit maar vooral te negeren en niet te noemen.

Als het op ruimte in het magazijn aan komt: blikjes en flesjes kunnen na inname worden geplet, er bestaan al prachtige oplossingen voor. In de magazijnen is er trouwens genoeg ruimte. Lege blikjes en flesjes nemen niet meer ruimte in dan gevulde blikjes. Zeker niet als ze geplet zijn. Dagelijks komen er vrachtwagens spullen leveren en die kunnen ingenomen drankverpakkingen meteen weer mee terugnemen.

En ja, als supermarkt is het logisch dat het oneerlijk voelt dat alleen daar flesjes en blikjes kunnen worden ingeleverd. Daarom moeten er ook snel inleverpunten komen op bijvoorbeeld treinstations en tankstations, zoals ons ook is beloofd, maar waar nog helemaal niets van terecht is gekomen. We moeten het makkelijker maken, niet moeilijker. En dat laatste is wat de supermarkten willen doen.

En dan klagen ze nog over de kosten. De vergoeding die ze krijgen voor het innemen van blikjes en flesjes zou niet genoeg opbrengen om de kosten te dekken. Dat kan natuurlijk op zich makkelijk worden opgelost door de prijs met vijf cent te verhogen of door deze kosten op een andere manier door te berekenen. Er is al een grote afvalstroom bij de supermarkten. De dozen bijvoorbeeld waarin alles wordt aangeleverd. Maar ook datgene wat niet verkocht is. Dat kost ook allemaal tijd en geld en daar hoor ik ze niet over zeuren. Dat rekenen ze ook gewoon aan ons door.

Ik heb er ook geen probleem mee als de overheid hier de supermarkten financieel bij steunt. Uit mijn onderzoeken blijkt hoe goed statiegeld werkt. Er liggen veel minder plastic flesjes op straat en er liggen veel minder plastic flesjes in de openbare prullenbakken. De afname is spectaculair te noemen, ondanks dat het systeem nog zo vol kinderziektes zit. Als straks ook de blikjes statiegeld hebben, dan gaat dat overheden gewoon veel kosten schelen bij het opruimen en ook bij het legen van prullenbakken en het verwerken van dit afval. Bijna de helft van het volume van het afval in prullenbakken bestaat uit drankverpakkingen. Statiegeld zorgt er dus voor dat die bakken minder vaak geleegd hoeven worden en dat scheelt een hoop geld. En zwerfafval, want volle prullenbakken zijn een grote bron van zwerfafval.

De optie van de kiosken is niet realistisch. Dat weten de supermarkten ook. Het is gewoon een vertragingstactiek. Het klassieke meestribbelen waarmee ze statiegeld al zo lang hebben kunnen uitstellen. Hopelijk hebben ze het in Den Haag ook door en wordt er gewoon goede wetgeving gemaakt waarin nu eens goed wordt bepaald dat wie drankverpakkingen met statiegeld verkoopt die ook op dezelfde locatie moet innemen.

Met een goede wet gebruiken de ondernemers hun creativiteit om het probleem op te lossen in plaats van uitvluchten te verzinnen. Laten we niet in deze schwalbe trappen.

Deze column verscheen op 16 November 2021 op LinkedIn


  • 0

De juiste vraag

Category:Columns,Uncategorized Tags : 

Ik vind wel eens zwerfafval dat er oud uitziet. Dan ga ik op direct zoek naar een datum en ben als een kind zo blij als dat lukt. In oktober vond ik nog een BiFi-wikkel uit 1993. Bi-Fi heette het toen nog. Met een streepje ertussen. 27 jaar oud. Is nog niks. Een paar weken later vond ik een fles waar afwasmiddel in had gezeten uit 1977. Van Albert Heijn. Er lag op dezelfde plek nog veel meer oud eenmalig plastic spul dat makkelijk te dateren was. Leve de THT-datum!

Ik ben niet de enige. Maarten de Lekjutter vindt de laatste tijd prachtige vondsten langs de Lek en Ivo van Zwerfie Rotterdam laat ook regelmatig mooi oud plastic zwerfafval zien. En zo zijn er meer. Het uitzoeken uit welk jaar het komt als er geen datum op staat is een leuke bezigheid. We doen dat met behulp van krantenarchieven, diverse websites van hobbyisten, schrijven soms de fabrikant aan of doen gewoon een oproep op social media.

Read More

  • 0

Het IJ van Columbus

Category:Uncategorized

“Straffen moeten ze! En opvoeden!” Ik hoor het vaak als ik het over zwerfafval en plastic vervuiling heb. Het probleem wordt gesimplificeerd en bij anderen gelegd. We plaatsen onszelf boven de ander en kijken niet naar onszelf.

De woorden “straffen” en “opvoeden” worden met liefde gebruikt als het over zwerfafval gaat. De verpakkingsindustrie voegt er graag het woord “gedragsverandering” aan toe. In België noemen ze dat al jaren “sensibilisering”. Dat heeft in Nederland een politieke lading gekregen, maar betekent gewoon “opvoeden”. Proberen we al meer dan honderd jaar met te weinig succes.

Iedereen die die woorden roept heeft gelijk. In die zin dat het deel van de oplossing is. Deel van. Niet de hele. Bij elk ander vergelijkbaar probleem worden die woorden zelden genoemd. Je kunt het ook roepen bij overmatige drank- en drugsgebruik, verkeersovertredingen, zwartrijden, belastingfraude, matchfixing en wat niet meer.

Makkelijk hoor. Lekker roepen wat “Ze” moeten. Ben er zelf ook goed in. De verpakkingsindustrie zal ook wel dat gevoel hebben bij wat ik allemaal roep. Dat ik het vooral over “Ze” heb en te weinig over “We”. Snap ik. Maar zij hebben veel te lang “Ze” geroepen en veel te weinig “We”.

Dat ik zoveel naar de verantwoordelijkheden van de verpakkingsindustrie wijs en daar actie voor voer, dat is gewoon nodig. Om ze uit de comfort-zone te krijgen. Om ze te laten inzien dat ook zij een verantwoordelijkheid hebben. Zij kunnen er weinig aan doen dat mensen dingen verkeerd weggooien. Ze kunnen wel iets doen aan wat er wordt weggegooid. “If we can’t change THAT people litter, we have to change WHAT people litter”.

“Ze” versus “We”. Klassieke patstelling. Zwerfafvalrapers zijn nogal van de “We”. “We rapen het op”. De industrie maakt er slim gebruik van. Ze organiseren opruimacties, staan erbij te zwaaien met hun vlaggen en noemen het dan “Samen”. Ze spinnen “Ze” naar “We”. “Samen” is het nieuwste toverwoord in de klassieke strategie van meestribbelen.

Ik woon vlak bij Edam. Dat heette vroeger IJdam. Laten we dat eens omdraaien. De “E” terug veranderen naar de “IJ”. Dingen veranderen, omdenken en leren van (de fouten van) het verleden. Eitje.  

“We” wordt dan “Wij”. Daarbij is iedereen gelijkwaardig. Niemand profiteert van of wijst naar de ander. Iedereen doet zijn/haar ding en neemt zijn/haar verantwoordelijkheid. Zou mooi zijn. Klinkt als een utopie. Is het waarschijnlijk ook.

Maar mocht het lukken, dan is dat het IJ van Columbus.

Dream on Dirk. Het zal nog heel lang duren voor we in dit verhaal “strijden” kunnen veranderen in “streden”.

Deze column verscheen op 4 oktober 2021 op empack.nl


  • 0

Earth calling Mars

Category:Columns,Uncategorized Tags : 

We hebben onlangs weer een karretje op Mars neergezet. Een Rover. Dat geeft hoop. Hoop omdat de mens zo belachelijk veel kan. Toen NASA het Mars Exploration Program dertig jaar terug begon leek dit schier onmogelijk. Het duurde even, kostte wat, maar dan heb je ook wat. Wat precies weet ik niet, maar dat terzijde

Read More