Gister rekende Zwerfinator voor dat er ruim drie miljard extra blikjes en plastic flesjes zijn ingezameld sinds er statiegeld op zit. Vandaag zoomt hij in op de afname van de blikjes en plastic flesjes in het zwerfafval.
Het nieuws gaat de laatste jaren alleen over de kinderziekten en bijwerkingen van statiegeld en niet meer over de winst die het ons heeft opgeleverd. Twee weken geleden deed Zwerfinator onderzoek naar drankverpakkingen in België. Hij schrok ervan hoeveel blikjes en plastic flesjes er lagen. Het bleken er net zoveel te zijn als hij in Nederland bij soortgelijke onderzoeken vond voor de uitbreiding van statiegeld. We zijn vergeten hoe het vroeger was.
De berekening
Zwerfinator wilde berekenen hoe groot de afname is van de blikjes en plastic flesjes in het zwerfafval. Voor het berekenen van de afname van de blikjes en plastic flesjes liep Zwerfinator tegen dezelfde problemen aan als bij de berekening van de inzameling: Verpact publiceert sinds 2024 geen aantallen meer. Daarom besloot hij gewoon de laatst bekende jaarcijfers over te nemen naar de volgende jaren om deze berekening te doen.
Hoe bereken je dan die afname? De overheid stelde dat voor de uitbreiding van statiegeld 11,1% van de plastic flesjes en 7,5% van de blikjes zwerfafval werden. Als je dan de aantallen weet die op de markt werden gezet, kun je uitrekenen hoeveel er in het zwerfafval terechtkwamen. Vervolgens neem je de percentages waarmee het aantal blikjes en plastic flesjes in het zwerfafval verminderde en dan weet je hoeveel minder er in het zwerfafval terechtkwamen. Of weer snel werden opgeraapt door statiegeldrapers.
Voor het afnamepercentage werd het gemiddelde genomen van de onderzoeken van Rijkswaterstaat en de Zwerfinator. De onderzoeken van de Zwerfinator worden meegenomen in de rapportages van RWS en Verpact noemt de cijfers van de Zwerfinator regelmatig in haar rapportages en refereerde er zelfs aan bij de Raad van State.
Bijna een miljard minder
Het verbluffende resultaat van de rekensom is dat er sinds de uitbreiding van statiegeld zo’n 609 miljoen minder plastic flesjes als zwerfafval eindigden en zo’n 347 miljoen minder blikjes. Dat is samen bijna een miljard!!!

Achter elkaar gelegd is dat zo’n 156.000 kilometer, daarmee kom je bijna vier keer rond de aarde.
Bijna een miljard minder blikjes en plastic flesjes waar u zich niet meer aan hoeft te ergeren. Die niet meer in de natuur terecht kunnen komen of uiteindelijk als microplastics in uw eten. Waarvan de kapot gemaaide snippers niet meer in het eten van dieren komen met alle gevolgen van dien.
En de opengetrokken prullenbakken dan?
Natuurlijk zijn er bijwerkingen. In het overgrote deel van het land is het duidelijk schoner geworden, maar in bepaalde delen van de grote steden zorgen opengebroken prullenbakken voor extra zwerfafval. Een echt vervelend probleem waar de oplossingen ook al lang voor bekend zijn, maar die maar niet worden ingevoerd door een tegenwerkend bedrijfsleven en bewindslieden die zich daardoor lieten beïnvloeden.
Dit probleem speelt buiten de grote stad nauwelijks, zoals bleek uit de tellingen tijdens de Nationale Prullenbakteldag. Veruit de meeste prullenbakken staan er keurig netjes bij. Ze zijn zelfs minder vol omdat er veel minder blikjes en plastic flesjes in zitten. Er zijn daarom ook veel minder overvolle bakken en dat scheelt ook weer zwerfafval. En als extra bonus: die blikjes en plastic flesjes worden niet meer samen met de rest van de inhoud van de prullenbak verbrand, maar ze worden nu ingeleverd en gerecycled. Dat geldt trouwens ook voor de blikjes en plastic flesjes die niet meer in het zwerfafval liggen.
Statiegeld werkt als een malle
Statiegeld is niet mislukt, het werkt als een malle. Het kan en moet alleen nog beter. Waar we mee bezig zijn is finetunen en de onnodige weerstand terugdringen. Deze cijfers zijn berekeningen op basis van beargumenteerde schattingen, maar zelfs als Zwerfinator er 100 miljoen naast zit, dan blijven het enorme getallen.
PS: heeft u betere cijfers en berekeningen? Zwerfinator ziet ze graag.
PS2: Wilt u de Zwerfinator steunen? Dat kan via een donatie aan de Zwerfinator Foundation (ANBI) via deze link.
[…] totaal zijn er al een miljard blikjes en plastic flesjes minder in het zwerfafval terechtgekomen (of daar weer snel verdwenen, juist door statiegeld). Ook zijn er ruim drie miljard […]
[…] Ik heb op basis van beschikbare cijfers van de overheid en het bedrijfsleven berekend dat er al een miljard minder blikjes en plastic flesjes als zwerfafval zijn geëindigd en dat er al drie miljard extra blikjes […]